Rusland probeert te profiteren van de oorlog in Iran, nu Oekraïne minder luchtverdediging heeft door die oorlog. Die oorlog kan nog wel zes weken duren, melden de VS. De steun voor Oekraïne lijkt ondertussen juist minder te worden, merkt Oost-Europa en veiligheid-onderzoeker Bob Deen van instituut Clingendael op. 

Wat als Oekraïne alle steun verliest? Jos de Groot neemt de scenario’s door met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif, en onderzoeker Oost-Europa en veiligheid Bob Deen van instituut Clingendael en maker van de podcast Wereldupdate: https://open.spotify.com/show/3VmNXq1oDv7xBLgFoXTJ8P?si=cddc021beac34bee

Rusland boekte in februari de minste terreinwinst sinds april 2024, terwijl Oekraïne juist terrein blijft heroveren. Er staat een nieuw vredesoverleg gepland in Abu Dhabi, maar of dat er komt, is de vraag nu het Midden-Oosten in brand staat.
Tijdens operatie ‘Epic Fury’ voeren Israël en de Verenigde Staten al dagenlang luchtaanvallen uit op Iran. De hoogste leider, Khamenei, is daarbij gedood, maar Iran slaat terug met aanvallen in de hele regio.
Alles over operatie Epic Fury bespreekt Jos de Groot met generaal buiten dienst Mart de Kruif, en commandeur buiten dienst Michiel Hijmans.

Vier jaar geleden, op 24 februari 2022, viel Rusland Oekraïne binnen. We maken de balans op na vier jaar oorlog in Europa. Want hoewel er veel wordt onderhandeld, lijkt het einde van die bloedige strijd nog lang niet in zicht. Het Oekraïense leger vecht door, en weet nu ook steeds meer terrein terug te veroveren.
In het Midden-Oosten zijn er ook ontwikkelingen: Trump gaf Iran een deadline om binnen vijftien dagen een akkoord te sluiten met de VS, anders zullen er ‘slechte dingen gebeuren’. 
Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.

• Artikel The Guardian
• Artikel De Volkskrant

Oekraïne herovert terrein en liet afgelopen week haar grootste opmars in meer dan 2,5 jaar zien, aan de vooravond van onderhandelingen met Rusland.

Vorig jaar deden Oekraïne en NAVO-lidstaten mee aan de oefening “Hedgehog”. Nu blijkt dat Oekraïne destijds de vloer zou hebben aangeveegd met de NAVO-lidstaten. Is Europa wel klaar voor de oorlog van nu?

Een tweede Amerikaans vliegdekschip vaart richting het Midden-Oosten en Trump waarschuwt Iran opnieuw. Gaan de Amerikanen dan toch militaire actie ondernemen tegen Iran?

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaal buiten dienst Mart de Kruif.

Een nieuwe deadline voor Oekraïne en Rusland: de Verenigde Staten willen voor de zomer een einde maken aan de oorlog. Maar tot dusver lijken de partijen nog mijlenver uit elkaar te liggen. 

Ondertussen wordt er OOK onderhandeld door de VS en Iran over het Iraanse kernwapenprogramma. 

En we denken na over de nabije toekomst van oorlog: want hoe ziet die eruit? Waar gaat het heen met het militaire bondgenootschap tussen Europa en de VS? En hoe kan Oekraïne de oorlog winnen?

Dat en meer bespreekt Jos de Groot, samen met oorlog- en veiligheidsexpert Tim Sweijs en generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.

Artikelen van Tim Sweijs: 
https://hcss.nl/report/shields-and-spears/

https://hcss.nl/report/lessons-from-the-jungle-for-the-zoo/

50.000 Russische doden of gewonden per maand, dat is volgens Zelensky het optimale getal om de oorlog van Rusland te winnen. Duizelingwekkende cijfers, die een dodelijk leger vergen. En dat terwijl de onderhandelingen tussen Rusland, Oekraïne en de VS vandaag worden hervat.

Israël voerde ondanks het staakt-het-vuren een luchtaanval uit op Gaza. De VS en Iran dagen elkaar uit met militaire aanwezigheid. 

In Nederland is er een coalitieakkoord, met daarin grote plannen voor Defensie.

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif. 

Haal hier je kaarten voor de Veldheren Conferentie: www.veldherenconferentie.nl

Voor het eerst sinds de invasie gingen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten direct met elkaar om tafel in Abu Dhabi. En ook de afspraken over veiligheidsgaranties tussen de VS en Oekraïne zouden inmiddels klaar liggen.

Er ontstond woede bij NAVO-bondgenoten en veteranen, nadat Trump zei dat hij niet zeker weet of NAVO-bondgenoten de VS wel komen helpen als dat nodig is, en dat in Afghanistan de NAVO-bondgenoten wegbleven van de frontlinies. Dat is simpelweg onwaar. Meerdere wereldleiders weersproken Trumps woorden, maar bij de Nederlandse demissionair minister-president blijft het tot dusver stil.

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.

Rusland zet de kanalen weer open en stuurt een onderhandelaar naar het World Economic Forum, die daar spreekt met de Amerikaanse delegatie. Zelensky hoopt op zijn beurt in Davos veiligheidsgaranties van Trump binnen te halen. 

En Trump? Die stuurde een brief naar Noorwegen, waarin hij schreef dat hij zich niet langer verplicht voelt om alleen maar aan vrede te denken, omdat hij de Nobelprijs voor de Vrede niet kreeg.

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.

Haal hier je kaarten voor de Veldheren Conferentie 2026: Veldherenconferentie.nl

De NAVO trilt op haar grondvesten. Trump blijft dreigende taal uitslaan richting Groenland en zegt dat het ‘goedschiks of kwaadschiks’ Amerikaans wordt. NAVO-chef Mark Rutte liet eindelijk van zich horen en zei dat het bondgenootschap helemaal niet in een crisis zit.

In Oekraïne is in 2025 het hoogste aantal burgerslachtoffers gevallen sinds het begin van de oorlog, blijkt uit nieuwe cijfers. Rusland voerde een luchtaanval uit met een supersonische raket, maar de Oekraïeners blijven terugknokken.

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaal buiten dienst Mart de Kruif.

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne gaat in 2026 z'n vijfde jaar in. Komt er dit jaar dan eindelijk een einde aan? Die vraag ligt ook deze week op de onderhandelingstafel, waar Trump voor het eerst veiligheidsgaranties voor Oekraïne lijkt aan te bieden. 

Diezelfde Trump gaf afgelopen zaterdagnacht het bevel tot een militaire actie in Venezuela, waarbij president Maduro werd opgepakt. Later bedreigde Trump meer Zuid-Amerikaanse landen en Iran én hintte hij wederom op het inlijven van Groenland bij de VS. Wat betekent dit voor het NAVO-bondgenootschap?  

Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.

Benieuwd hoe Defensie een cruciale rol speelt in de oorlog in Oekraïne? Luister naar onze nieuwste podcast waarin Simon Wouda je meeneemt in de wereld van de Taskforce Oekraïne. Hij vertelt openhartig over de uitdagingen, successen en de onmisbare lessen die we hieruit trekken voor de toekomst van onze krijgsmacht. 🎙️

Wat je kunt verwachten

In deze aflevering deelt Wouda zijn ervaringen van de afgelopen twee jaar, waarin hij de leiding heeft over de Taskforce. Hij vertelt hoe zijn team de complexe logistiek en militaire ondersteuning aan Oekraïne coördineert. Van het leveren van wapensystemen tot het opleiden van Oekraïense militairen—alles komt aan bod. 💪

Je krijgt ook een uniek kijkje in de impact van deze missie op zowel de Nederlandse als Oekraïense militairen. Hoe voelt het om dagelijks te werken aan een operatie die niet alleen Oekraïne helpt, maar ook onze eigen veiligheid versterkt? En wat kunnen we leren voor toekomstige operaties, mocht er ooit een artikel 5-scenario op tafel komen? 🎯

Waarom luisteren?

Wouda geeft niet alleen een overzicht van de huidige stand van zaken, maar reflecteert ook op de lessen die we als defensiepersoneel kunnen leren. Dit is een kans om te begrijpen hoe de ervaringen in Oekraïne ons kunnen voorbereiden op toekomstige uitdagingen. Als defensiemedewerker wil je dit niet missen. 🚀

Luister nu en ontdek waarom de taak van Simon Wouda misschien wel de belangrijkste is van zijn carrière. 🔍

Hoe ondersteunt DOSCO de gehele defensieorganisatie, terwijl het zich ook klaarmaakt voor een mogelijk artikel 5-scenario? generaal Maas deelt zijn ervaringen en laat zien hoe zijn team van 10.000 mensen altijd klaar is. 💪

Een plan dat voor 100 procent klopt, is onmogelijk 📈

De generaal geeft aan dat het onmogelijk is om een plan te maken dat voor 100% klopt, omdat de eindsituatie altijd onzeker blijft.

Hij moedigt zijn mensen aan om deze onzekerheid te accepteren en zich voor te bereiden op mogelijke fouten tijdens het traject naar de eindstreep. 🌟

Gevechtsbereidheid

"Ik maak me geen zorgen dat, als het oorlog wordt, mensen naar huis gaan. Waar ik mij wel zorgen om maak: Heb ik voldoende mogelijkheden om mijn mensen te equiperen om straks hun werk te doen?" 🛠️

Het stellen van ongemakkelijke vragen ❓

In de podcast benadrukt de generaal het belang van het stellen van ongemakkelijke vragen, zodat men zich goed kan voorbereiden op allerlei scenario's. Zo kunnen zijn mensen een gemeenschappelijke set van aannames ontwikkelen, wat cruciaal is voor het succesvol navigeren door onzekerheden en het minimaliseren van fouten wanneer het echt telt. 🔍

Workforce 🧑‍💼

Een cruciaal onderdeel van de aanpak binnen DOSCO is het efficiënt inzetten van de workforce. Op het gebied van personeel legt de generaal uit dat er kritisch gekeken wordt wat er door een militair gedaan moet worden en wat civiel kan. Zo speelt DOSCO militairen vrij voor kerntaken.

Hierdoor ontstaat een flexibele en schaalbare workforce die snel kan worden aangepast aan de behoeften van het moment. 🛡️👥

Omslag naar vooruitdenken 🔄

Een kernpunt is de omslag van een reactieve naar een proactieve benadering. In plaats van te wachten op vragen van operationele commando's, is DOSCO begonnen met zelf nadenken en anticiperen op hun toekomstige behoeften. Dit betekent bijvoorbeeld dat logistieke ondersteuning al klaarstaat voordat de vraag officieel gesteld wordt, wat cruciaal is voor een snelle en effectieve respons tijdens een crisis. ⏳⚙️

Verantwoordelijkheid en leiderschap 🌍

Jan-Willem benadrukt ook het belang van duidelijk leiderschap, vertrouwen en communicatie binnen DOSCO. Hij zorgt ervoor dat zijn team begrijpt wat er van hen verwacht wordt en welke richting ze opgaan. Regelmatig bijeenkomen met leidinggevenden om de visie en strategie te bespreken is een cruciaal onderdeel van zijn aanpak. 🗣️👨‍✈️

Luister ook 🎙️

Net zo interessant om te luisteren is onze vorige podcast met Dr. Jelle Bos over militaire gezondheidszorg in oorlogstijd “Je gaat dertig jaar terug in de tijd.”

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

In de tiende aflevering van Samen Sterker: de schaalbare krijgsmacht is Dr. Jelle Bos te gast, bijgenaamd de “Opperdokter”. Met de Commandant Defensie Gezondheidszorg Organisatie bespreken we hoe de geneeskundige dienst zich voorbereidt op grootschalig optreden in een artikel-5-situatie. Waarin verschilt hoofdtaak-1-optreden van optreden in vredesoperaties? Wat betekent schaalbaarheid op het gebied van medische zorg? Welke mindset is voorbereid te zijn op zorg leveren in oorlogstijd?

Hoofdtaak 1

Dr. Bos benadrukt dat de uitdaging waar de geneeskundige zorg voor staat fundamenteel anders is dan die van de voorgaande decennia: waar op missie alles planbaar en optimaliseerbaar is, is dat anders bij hoofdtaak-1-optreden: “in oorlog moet je soms gewoon te veel mensen helpen met te weinig middelen.” Bovendien is Nederland in NAVO-verband een zgn. transferland: wij moeten gewonde militairen van onze overzeese bondgenoten ontvangen en behandelen voordat ze naar hun eigen land terug gaan.

Sluitende keten

Om hierop voorbereid te zijn werkt Bos aan een sluitende keten: de hele keten van place of wounding op het slagveld tot en met de behandellocatie in een Nederlands ziekenhuis in kaart gebracht, geregeld en getraind zijn. Een eerste grote stap is het oefenen van deze hele keten. “Dit wordt nog veel te weinig gedaan.” Nederland is een van de eerste landen die de hele keten oefent, beaamt Bos.

Geïntegreerde civiel-militaire samenwerking

Schaalbaarheid betekent in de context van medische zorg niet per se meer militairen: de meeste zorg wordt verricht door mensen zonder militair uniform, het gaat erom dat we de afspraken gemaakt hebben en ze deel van de keten worden. Bos gaat daarom uit van geïntegreerde civiel-militaire samenwerking: samenwerking met civiele collega’s is dus een must, en die samenwerking moet je voorbereiden door gesprekken met alle partijen in het Nederlandse zorgsysteem en door samen te oefenen. “Uiteindelijk moet je zorgen dat je het improvisatie-element minimaliseert.”

Mindset

Maar de belangrijkste succesfactor volgens dr. Bos is de omslag in mindset: om voorbereid te zijn op grootschalig conflict moeten we de zero-risk mindset loslaten en nadenken over de minimale normen om gewonden te verzorgen in onvoorziene omstandigheden. Hij ziet de covid-periode hierin als een belangrijke leermeester waarin we hebben leren omgaan met tekorten.

Luister ook 🎙️

Net zo interessant om te luisteren is onze vorige podcast met BGEN Gert-Jan Kooij, commandant van de 13 Lichte Brigade: “Ik kan niet wachten op Den Haag.” Hoe werk je als commandant aan schaalbaarheid binnen je eenheid?

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

Hoe bereid je je als brigade voor op hoofdtaak-1-optreden in NAVO-verband? Hoe bevorder je een adaptieve mindset? Hoe werk je aan schaalbaarheid binnen je brigade? Wat leren we van de grote NAVO-oefening Steadfast Defender? Dit en meer vragen we aan BGEN Gert-Jan Kooij, commandant van de 13 Lichte Brigade, in de negende aflevering van Samen Sterker: de schaalbare krijgsmacht.

Kijken naar wat goed gaat

De optimistisch gezinde commandant ziet het als zijn roeping om als leider rust en zekerheid te bieden, “licht aan het einde van de tunnel”. Hij wil kijken naar de dingen die wél goed gaan. “Als je gewoon dingen gaat doen en mensen zelf problemen laat oplossen, dan blijkt dat 95% goed gaat.”

Adaptieve mindset

Kooij’s belangrijkste missie is in zijn brigade en de krijgsmacht een adaptieve mindset te bewerkstelligen. Hij wil dat mensen in zijn brigade zelfstandig besluiten gaan nemen: “Zij weten meer van hun specialisme dan ik.” Andere voorbeelden zijn het meenemen van het schoolbataljon op oefening en het overnemen van het het NAVO-besluitvormingsmodel i.p.v. de bekende bevelsgifte, zodat eenheden binnen enkele uren al kunnen verplaatsen.

Schaalbaarheid

Schaalbaarheid is voor Kooij een vanzelfsprekendheid binnen de adaptieve mindset. Je moet gaan nadenken welke functies en poppetjes je nodig zult hebben in grootschalig optreden in NAVO-verband, hier schalen op modelleren en deze aan de voorkant aanstellen en trainen: “dit kun je gisteren inregelen.” Ja, er zijn nog te weinig reservisten, maar wij als brigade moeten gewoon aan de slag: “ik kan niet wachten op Den Haag”.

“We are ready to fight tonight”

Met de 13 Lichte brigade heeft BGEN Kooij de opdracht om per 01.01.2025 war-fighting capable te zijn binnen het nieuwe NATO force model. Zal zijn brigade in 2025 helemaal klaar zijn om de NAVO-oostgrens te verdedigen? “Binnen een halfjaar. Sterker nog, we are ready to fight tonight!” Steadfast Defender heeft laten zien dat we klaar zijn om dingen te doen en in staat zijn om ad hoc problemen op te lossen.

Kom meedoen!

Het verhaal van BGEN Kooij is een inspirerend voorbeeld van hoe op het niveau van de brigade aan adaptiviteit en schaalbaarheid gewerkt wordt. Hij sluit af met een oproep: in februari 2025 gaan we schaalbaarheid testen tijdens de grootschalige oefening Donderslag. Kom hieraan meedoen en laten we hier samen van leren!

Luister ook 🎙️

Ook de moeite waard om te luisteren is de vorige podcast met BGEN Paul van der Touw, sous chef personele gereedheid, getiteld: “De krijgsmacht is vandaag niet klaar om 9000 nieuwe collega’s per jaar te verwelkomen” Hoe zorgen we ervoor dat de krijgsmacht voldoende gevuld is om effectief te kunnen functioneren bij grootschalig optreden in een artikel-5-situatie?

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

BGEN Paul van der Touw, sous chef personele gereedheid is te gast in de achtste aflevering van Samen Sterker: de schaalbare krijgsmacht. Hoe zorgen we ervoor dat de krijgsmacht op korte termijn voldoende bemand en getraind is om effectief te kunnen opereren in grootschalig gewapend conflict?

Rendement wordt zichtbaar

Na decennia van krimp is Defensie nu al een aantal jaar bezig om op te schalen. De hervormingen die hiervoor zijn doorgevoerd beginnen nu hun vruchten af te werpen. De medewerker heeft controle gekregen over zijn loopbaan, banen worden op maat gesneden voor de capaciteiten van beschikbare kandidaten, en initiatieven als het dienjaar vinden groot enthousiasme bij een zeer diverse groep. Zodoende neemt de uitstroom af en vindt Defensie steeds meer aansluiting bij de huidige arbeidsmarkt.

Adsorptievermogen

Maar, benadrukt Van der Touw, personele gereedheid is veel meer dan alleen werving. Al deze mensen moeten ook de juiste opleiding krijgen, trainen en uitgerust worden. Het adsorptievermogen van de krijgsmacht is op dit moment nog te beperkt, zegt Van der Touw: vanaf 2029/30 verwacht hij elk jaar 500 nieuwe beroeps- en 4000 dienjaarmilitairen, maar “de krijgsmacht is vandaag niet klaar om 9000 nieuwe collega’s per jaar te verwelkomen”. Om echt grotere aantallen militairen te kunnen aannemen, moet er met een andere instelling worden geïnvesteerd in materieel, vastgoed en infrastructuur.

Dienjaar i.p.v. dienstplicht

Herinvoering van de dienstplicht is op dit moment dan ook niet wenselijk, volgens Van der Touw: “Je kunt wel veel militairen willen, maar je moet ze ook kunnen uitrusten.” Hij zet in op het verder uitbreiden en populair maken van het dienjaar. Met het dienjaar is het gelukt een grote en diverse groep mensen aan te spreken die gemotiveerd zijn en vaak bij Defensie blijven. Op die manier kan de krijgsmacht op verantwoorde manier doorgroeien naar 52.000 militaire arbeidsplekken. Maar, mocht het in de nabije toekomst echt misgaan, dan heb je misschien wel die meer militairen nodig. “Om die te halen heb je uiteindelijk een schaalbare krijgsmacht nodig. En dat betekent het herdenken van het hele legervormingsstelsel.”

Een boeiende update over de status-quo van de personele gereedheid van de krijgsmacht. Hoe gaan we groeien naar een krijgsmacht die klaar is voor grootschalig conflict in Europa? Wat doen we al en welke stappen moeten we nog zetten? Je hoort het in Samen Sterker: de schaalbare krijgsmacht met BGEN Paul van der Touw.

Luister ook 🎙️

Wilt u meer weten over hoe we Defensie en de samenleving klaarmaken voor oorlog in Europa, luister dan ook de vorige aflevering van deze podcast, met Jos Leenheer “Een artikel-5-scenario is als een tweede covid” waarin we ingaan op nationale veiligheid en het in stand houden van de samenleving in een crisissituatie.

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

Veerkracht in het aangezicht van het ondenkbare 🛡️

Deze keer in de podcast: Jos Leenheer, afdelingshoofd nationale veiligheid bij defensie, hoe Nederland zich wapent tegen de onvoorspelbare toekomst. De focus is verschoven van ondersteuning naar actieve voorbereiding op de territoriale verdediging, met een bijzondere aandacht voor artikel-5-scenario's van het NAVO-verdrag.

Van ondersteunende rol naar frontlinie voorbereiding 🔄

De inval in Oekraïne heeft een significante verschuiving teweeggebracht in de taken van Leenheer's afdeling, van ondersteunende diensten naar de essentiële voorbereiding op hoofdtaak 1: de verdediging van NAVO-grondgebied.

De omvangrijke impact van een Artikel-5-Scenario 🌐

Een vergelijking met Covid: Net als de pandemie zou een artikel-5-scenario diepe sporen nalaten in elk aspect van onze samenleving. "Een artikel-5-scenario is als een tweede covid," benadrukt Leenheer, waarmee hij de noodzaak van een multidisciplinaire aanpak en voorbereiding onderstreept.

De Paradox van Veiligheid ⚖️

Voorbereid zijn vs. de illusie van overbodigheid: Het fascinerende inzicht over de 'paradox van veiligheid' illustreert de fijne lijn tussen noodzakelijke voorzorg en de perceptie van overbodigheid. "Het gaat over de geschiedenis die niet is gebeurd," legt Leenheer uit, wat wijst op de essentie van preventie en voorbereiding.

Een verenigde aanpak voor een onzekere toekomst 🤝

Deze crisisbenadering roept op tot nationale eenheid en collectieve actie. De les die we uit de pandemie kunnen trekken, is dat onze gezamenlijke reactie onze grootste kracht is tegen onvoorziene bedreigingen.

Jos Leenheer's inzichten zijn een krachtige oproep tot bewustwording en actie. In een tijd waarin de wereld gekenmerkt wordt door onzekerheid, onderstreept hij de noodzaak voor Nederland om als een verenigde front te staan, klaar om te reageren, aan te passen, en het ondenkbare te trotseren. Laten we deze boodschap ter harte nemen en samen bouwen aan een veiliger toekomst. 🌟

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

Henny Bouman vertelt over zijn werk aan de ontwikkeling van een logistiek ecosysteem dat klaar moet zijn voor een eventuele artikel-5-situatie. Er wordt nationaal en internationaal veel gedaan om de logistieke capaciteit op orde te krijgen, maar er zijn nog grote uitdagingen: “𝑾𝒆 𝒉𝒆𝒃𝒃𝒆𝒏 𝒏𝒐𝒈 𝒏𝒊𝒆𝒕 𝒆𝒆𝒏𝒔 𝒑𝒓𝒊𝒐𝒓𝒊𝒕𝒆𝒊𝒕 𝒐𝒑 𝒉𝒆𝒕 𝒔𝒑𝒐𝒐𝒓!”

𝐋𝐨𝐠𝐢𝐬𝐭𝐢𝐞𝐤 𝐚𝐥𝐬 𝐞𝐜𝐨𝐬𝐲𝐬𝐭𝐞𝐞𝐦 🔄

BGEN Bouman vertelt dat men logistiek moet zien als een ecosysteem: de verschillende schakels moeten een goed afgestemde keten vormen (land, lucht, zee). Omdat we te maken hebben met complexe Europese wetgeving en bureaucratie moet dit niet allen nationaal, maar ook internationaal geregeld worden.

𝐄𝐔 𝐞𝐧 𝐍𝐀𝐕𝐎 🚚

Om deze reden is Bouman ook actief binnen de EU en de NAVO. Met het EU persco project Military Mobility werkt hij aan het vereenvoudigen van bureaucratie op het gebied van toestemmingen om civiele infrastructuur te gebruik voor militair vervoer. Ook binnen de NAVO ziet Bouman steeds meer initiatieven in de vorm van samenwerking met civiele bedrijven en werk aan host nation support (ondersteunen NAVO-partners in eigen land).

𝐇𝐚𝐚𝐥𝐛𝐚𝐚𝐫𝐡𝐞𝐢𝐝 𝐢𝐩𝐯 𝐰𝐞𝐧𝐬𝐞𝐥𝐢𝐣𝐤𝐡𝐞𝐢𝐝🔍

De urgentie om de logistiek op te schalen en het feit dat we als krijgsmacht onvoldoende capaciteit bezitten, betekent voor Bouman dat we moeten kijken naar wat haalbaar is, niet naar wat wenselijk is. Dit betekent niet inzetten op bezit, maar op beschikbaarheid van logistieke capaciteit in de vorm van samenwerkingscontracten met civiele bedrijven.

Een fascinerend en informatief inkijkje in de status quo van logistiek in Nederland, de EU en de NAVO. Te beluisteren in de zesde aflevering van Samen Sterker: de schaalbare krijgsmacht.

𝐃𝐞 𝐯𝐨𝐫𝐢𝐠𝐞 𝐩𝐨𝐝𝐜𝐚𝐬𝐭 🎙️

Ook de moeite waard om te luisteren is de vorige podcast met Nicole de Wolf die ingaat op logistiek vanuit het CLAS.

De titel van deze podcast: 𝑺𝒕𝒆𝒍 𝒘𝒆 𝒎𝒐𝒆𝒕𝒆𝒏 𝒏𝒂𝒂𝒓 𝒉𝒆𝒕 𝒇𝒓𝒐𝒏𝒕; 𝒉𝒐𝒆 𝒗𝒆𝒓𝒛𝒆𝒌𝒆𝒓𝒆𝒏 𝒘𝒆 𝒅𝒂𝒏 𝒅𝒂𝒕 𝒆𝒓 𝒈𝒆𝒏𝒐𝒆𝒈 𝒆𝒕𝒆𝒏, 𝒃𝒓𝒂𝒏𝒅𝒔𝒕𝒐𝒇 𝒆𝒏 𝒎𝒆𝒅𝒊𝒔𝒄𝒉𝒆 𝒗𝒐𝒐𝒓𝒓𝒂𝒅𝒆𝒏 𝒛𝒊𝒋𝒏 𝒗𝒐𝒐𝒓 𝒊𝒆𝒅𝒆𝒓𝒆𝒆𝒏?

𝐀𝐛𝐨𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐩 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐩𝐚𝐠𝐢𝐧𝐚'𝐬 🌐💡👥

Zorg dat je niets mist door je te abonneren op ons podcastkanaal via Apple Podcasts of Spotify en door onze LinkedIn-pagina te volgen.

In Spotify of de Apple Podcasts-app, zoek je eenvoudig naar onze podcast, open je de hoofdpagina en klik je op 'Volgen' of 'Abonneer' om automatisch nieuwe afleveringen te ontvangen.

In de huidige veiligheidssituatie, na de Russische inval in Oekraïne, staat de NAVO voor een reëel scenario van grootschalige inzet aan de oostgrens. Maar zijn we logistiek voorbereid op zo'n immense taak? Nicole de Wolf, een expert in militaire logistiek, deelt haar inzichten in een cruciale podcast over de logistieke uitdagingen die we moeten overwinnen.

 📦 Logistieke Voorbereiding op het Oostfront

De krijgsmacht, zo lang gericht op overzeese missies, mist de ondersteunende capaciteit voor wendbaarheid en snelheid essentieel voor de verdediging van onze eigen grenzen. Van het voeden en huisvesten van soldaten aan het front tot het transporteren van essentiële voorraden over 2000 km - de uitdagingen zijn enorm en vereisen een nieuwe benadering.

 💡 Innovatie in Militaire Logistiek

Nicole onthult de noodzaak van samenwerking met commerciële partners en de burgermaatschappij om de logistieke kloof te dichten. In tijden van crisis, zegt zij, moeten we traditionele denkwijzen heroverwegen en alle beschikbare middelen mobiliseren. Dit omvat niet alleen het verzekeren van genoeg eten, brandstof en medische voorraden voor iedereen aan het front, maar ook de logistiek van een waardige terugkomst van gesneuvelde militairen.

 🕊️ De Logistiek van een Waardige Terugkomst

In Oekraïne sneuvelen er iedere dag soldaten - een aantal vergelijkbaar met de tragische gebeurtenis van MH17. Dit benadrukt een ander aspect van militaire logistiek: de zorg voor een waardige terugkomst van degenen die hun leven hebben gegeven. Ook dit is een cruciaal onderdeel van onze logistieke overwegingen, mochten wij in zo'n scenario terechtkomen.

In de vierde aflevering van de Samen Sterker podcast staat de whole of society approach centraal, met als gast Annelies van Vark. Annelies promoveert op een onderzoek naar de rol van de krijgsmacht in de samenleving in Nederland, Zweden en Finland. Annelies licht toe: "Zweden en Finland hanteren al decennialang een whole of society approach. Die benadering gaat ervan uit dat iedereen een bijdrage te leveren heeft aan de nationale veiligheid.

Cultuur van Samenwerking en Integratie

Annelies benadrukt het belang van integratie tussen civiele en militaire inspanningen en haalt hierbij Zweden en Finland aan als voorbeelden. "Kijk naar Zweden en Finland; hun benadering van total defense is een perfect voorbeeld van hoe civiele en militaire inspanningen samenkomen voor nationale veiligheid."

Leren van Internationale Voorbeelden

Verwijzend naar de internationale context, spreekt Annelies over de noodzaak om te leren van landen die al langer de Russische dreiging ervaren. "De recente spanningen met Rusland tonen de urgentie aan om onze krijgsmacht schaalbaar te maken en de samenleving weerbaar. We moeten leren van landen die al langer met deze dreiging omgaan."

Schaalbaarheid en Veerkracht

Schaalbaarheid en veerkracht zijn kernthema's in het gesprek. Annelies wijst op het belang van het opbouwen van een veerkrachtige samenleving, geïnspireerd door het Finse en Zweedse model. “Een weerbare samenleving is de ultieme vorm van schaalbaarheid.”

Sense of urgency

Tot slot spreekt Annelies haar zorgen uit over het verschil in urgentiebesef tussen Nederland and landen als Zweden en Finland. “Een whole of society benadering vraagt offers van een samenleving. Dat gaat in Nederland alleen lukken als er voldoende urgentiebesef is.”

Deze aflevering van de Samen Sterker podcast met Annelies van Vark biedt een uniek en diepgaand perspectief op de 'whole of society approach' in defensie en veiligheid. De urgentie en relevantie van dit onderwerp maken deze podcast een must-listen voor iedereen die geïnteresseerd is in de toekomst van veiligheid en defensie.

Dr. Han Bouwmeester, militair hoogleraar Militaire Operationele Wetenschappen. Heeft ervaringen die variëren van de Koude Oorlog tot recente conflicten en biedt boeiende inzichten in de uitdagingen en noodzaak van een schaalbare krijgsmacht. Hij onthult hoe de wereld balanceert op de rand van significante militaire dreigingen.

Een cruciale wijziging in de NAVO-dynamiek

Bouwmeester onthult in de podcast een recente Amerikaanse wet die voorkomt dat de president de VS eenzijdig uit de NAVO kan terugtrekken, wat de cruciale rol van de VS binnen de NAVO benadrukt en als een veiligheidsklep dient in onzekere tijden.

Toenemende dreigingen binnen de NAVO en EU

Bouwmeester bespreekt de potentiële risico's van grootschalige conflicten binnen de NAVO en EU, en benadrukt het belang van Nederlandse voorbereiding op deze scenario's.

De opkomst van cyberdreigingen en informatieoorlogvoering

De podcast gaat dieper in op hoe landen zoals Rusland technologie en media inzetten voor desinformatie en cyberaanvallen, met specifieke verwijzing naar de annexatie van de Krim.

Kunstmatige intelligentie en geopolitieke verschuivingen

De impact van kunstmatige intelligentie in militaire strategieën en de invloed van geopolitieke veranderingen, zoals de opkomst van de BRICS-landen, worden onderzocht.

De toekomst van de Nederlandse krijgsmacht

Er wordt besproken waarom Nederland en andere landen hun krijgsmachten moeten versterken en moderniseren, gezien de huidige en toekomstige uitdagingen.

Poetins strategieën en nucleaire dreigingen

Een blik op Poetins potentiële acties, waaronder de dreiging van nucleaire wapens, en hoe dit de internationale stabiliteit beïnvloedt.

Bewustwording en voorbereiding

De aflevering eindigt met een oproep tot bewustwording en voorbereiding. Deze podcast is niet alleen een eye-opener, maar ook een dringende waarschuwing voor de hedendaagse maatschappij.

Ben Schoenmaker, directeur van Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) in gesprek met Jan Louwers van de Militaire Courant. Verleden en heden van het NIMH , actuele onderzoeken naar Nederlands optreden in Afghanistan en het onderzoek van een aantal jaren terug over Nederlands Indië dat veel stof deed opwaaien, dit wordt allemaal besproken tijdens deze editie van de Militaire Courant podcast. Het heden blijkt verankerd te zijn in het verleden.

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) is een zelfstandig wetenschappelijk onderzoeksinstituut en archiefbeherende instelling binnen de Nederlandse Defensie Academie (NLDA). Het gaat om de geschiedenis van de Nederlandse strijdkrachten in de periode van de Tachtigjarige Oorlog tot nu. Het NIMH beheert een unieke militair-historische collectie en maakt deze toegankelijk voor een breed publiek. Daarnaast publiceert het instituut wetenschappelijke studies en verzorgt het onderwijs en lezingen.

Kijk voor meer informatie op www.nimh.nl

Deze editie van de Militaire Courant wordt mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.

De Militaire Courant gaat in gesprek met Vaandrig Jenna die als werkstudent onderdeel uitmaakt van Defensity College. Zowel studeren als een militaire baan. Hoe gaat dat samen?

Studenten van Defensity College (DC) brengen civiele kennis en academische vaardigheden direct de defensie-organisatie in, ze zorgen voor een frisse blik. Zo dragen ze bij aan verbinding, versterking en groei van de krijgsmacht. Aan de andere kant krijgen de studenten een opleiding tot militair. Naast militaire vaardigheden als schieten en navigeren betekent dat bijvoorbeeld trainingen in persoonlijke vorming, cyber security en beleidsmatig schrijven.

En kroonprinses Amalia is ook actief als student bij Defensity College. Maar ze komt verder niet aan het woord in deze podcast.

Maar wat is een vaandrig nu eigenlijk?

Deze editie wordt gepresenteerd door Jan Louwers, oprichter en voormalig uitgever/hoofdredacteur van de Militaire Courant.

Deze editie van de Militaire Courant podcast wordt u aangeboden door Noventas verzekeringen.

Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie in gesprek met Jan Louwers van de Militaire Courant.

Sinds haar oprichting in 1952 is de Atlantische Commissie een forum voor het publieke debat over trans-Atlantische veiligheid. Tijdens deze podcast wordt gesproken over de samenwerking tussen de Verenigde Staten en de Europese NAVO landen, de dreiging vanuit Rusland en de rol van deskundigen die dagelijks hun mening geven over ontwikkelingen op het wereldtoneel.

De Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.

Coen van Leeuwen van Rheinmetall Nederland spreekt met Jan Louwers van de Militaire Courant over de sterke groei die het bedrijf doormaakt. Terwijl er een paar jaar terug nog mensen ontslagen moesten worden.

Bij Rheinmetall Defence Nederland in Ede zijn de Nederlandse Boxer voertuigen ontwikkeld en gebouwd. Naast nieuwe productie en ontwikkeling van Boxer wordt er ook onderhoud en doorontwikkeling gedaan op Boxer, maar ook op andere militaire voertuigen. Bijvoorbeeld de Skyranger, een wapen dat speciaal is ontwikkeld voor het bestrijden van drones.

Deze editie van de Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.

Dominique Schreinermachers was helikoptervlieger bij de Koninklijke Luchtmacht. Jan Louwers van de Militaire Courant spreekt met haar over de ervaringen in Afghanistan, haar jeugd, vliegen en the Boost Company. En over haar boek 'Return to sender.'

Over het boek 'Return to sender'

De kist van Luchtmachtvlieger Dominique werd 10 december 2009 neergeschoten in Afghanistan. Als door een wonder wist ze met haar crew de passagiers in veiligheid te brengen. Dit is het adembenemende levensverhaal van een vrouw wier leven werd gevormd door een alcoholistische vader die ze immens lief had. Vastberaden joeg ze haar droom achterna. Die droom kwam uit maar het échte gevecht moest nog beginnen. 

Deze editie van de Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen

Marieke van Schijndel is directeur van het Vfonds en volop in beweging voor vrijheid en democratie. Jan Louwers van de Militaire Courant spreekt met haar over de rol en betekenis van het Vfonds in de heftige tijd waarin wij nu leven.

Vfonds (Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranen) steunt jaarlijks meer dan 200 initiatieven. Het gaat om projecten die bijdragen aan onze sterke democratische rechtsstaat en vreedzame samenleving. Dit gebeurt vanuit lessen getrokken uit oorlog en conflict. Dit kan mede dankzij de bijdragen van diverse loterijen en bijdragen van particulieren.

Een citaat van Bib van Lanschot is een bron van inspiratie: 'Moed is de overwinning van vrees'

De Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door www.noventas.nl

Ray Klaassens vertelt tijdens deze editie van de Militaire Courant podcast over zijn boek 'Groeipijn' dat begin 2024 is verschenen. Er komt veel voorbij in het gesprek dat Ray met Jan Louwers heeft. Zijn ervaringen bij het Korps Commandotroepen, AIVD en zijn eigen bedrijf Triangular Group. En hoe hij zich vanuit een 'bescheiden achtergrond' in Helmond zich heeft ontwikkeld.

Introductietekst van boek:

Het is niet altijd makkelijk om jezelf te zijn. Dat laat Ray Klaassens zien in zijn openhartige en avontuurlijke levensverhaal Groeipijn. Zijn innerlijk vuur bracht hem van de straten en bossen van Helmond, via de Koninklijke Militaire Academie naar bijzondere en gevaarlijke oorden. In de jungle van Belize, tijdens bombardementen in Beiroet en bij missies in het Midden-Oosten kon hij zich steeds verder ontwikkelen. Hij leerde: je wordt nooit groter dan wat je omgeving je kan bieden. Groeien doe je buiten je comfortzone. Daarvoor zijn lef, discipline en doorzettingsvermogen nodig.
Of het nu is als commando, inlichtingenofficier, ondernemer, tv-persoonlijkheid (Kamp van Koningsbrugge) of spreker, Ray blijft zichzelf steeds weer uitdagen. De sleutel? Moeite doen, telkens opnieuw. Groei zal immers altijd een beetje pijn blijven doen.

Groeipijn

Ray Klaassens

uitgeverij Podium

9789463812399

€ 22,99

Deze editie van de Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.

De Triangular Group leidt onder meer militairen op in opdracht van het Ministerie van Defensie. De Militaire Courant spreekt met John Sohilait, verantwoordelijk voor het werven van nieuwe medewerkers bij Triangular Group.

Door de internationale ontwikkelingen wil Defensie flink uitbreiden, ook voor wat betreft personeel. En om deze mensen op te leiden zijn instructeurs nodig. En daar helpt Triangular Group (TG) bij. Voormalig militairen hebben het nog in zich om met deskundigheid en passie verschillende militaire opleidingen te verzorgen, meestal in nauwe samenwerking met instructeurs van Defensie zelf.

Tijdens deze podcast gaat Jan Louwers van de Militaire Courant in gesprek met John Sohilait. Niet alleen over TG, maar ook over zijn eigen militaire achtergrond. John: 'ik ben nog steeds militair in hart en nieren.'

Deze editie van de Militaire Courant podcast wordt u mede aangeboden door Noventas verzekeringen

Ridder Militaire Willemsorde majoor Marco Kroon (1970) vertelt tijdens deze podcast over zijn nieuwe boek 'Paraat.' Hiermee wil Marco Kroon mensen helpen om klaar te zijn, wat er ook gebeurt. Zelfredzaam door voorbereiding én juiste mindset.
Het zijn turbulente tijden, de doemscenario’s vliegen je om de oren. Waarom bereid je je wel voor op verhuizingen, baby’s en vakanties, maar lijkt het voorbereiden op gevaar van buitenaf iets wat we zijn verleerd? Wat hebben we nodig om het een tijdje uit te zingen als de tijden echt bar worden?
Dit boek is voor iedereen die zich niet gek laat maken, maar wel weet dat voorbereiden best handig is. Een boek vol praktische info, speciaal voor inwoners van de Lage Landen, aantrekkelijk en praktisch geïllustreerd. Van calamiteit-light tot scenario’s waar je liever niet aan denkt. Een boek dat je hopelijk nooit nodig hebt, maar wel liever in huis hebt!

Majoor Marco Kroon (Den Bosch) is werkzaam bij de Staf Commando Landstrijdkrachten. In 2009 ontving hij de Militaire Willems-Orde (als eerste militair sinds 1955!). Hij geeft lezingen en is auteur. Zijn verhaal is in 2023 verfilmd en te zien op Netflix (De vuurlinie) met Waldemar Torenstra in de hoofdrol. Kijk voor meer informatie op www.marcokroon.nl

Gegevens van het boek:

Titel: Paraat

Auteur: Marco Kroon

Uitgever: Zwartjes & Labovic

Prijs: € 20

EAN: 9789039101247

Paginas': 192

Deze editie van de Militaire Courant podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen

Op 24 en 25 juni 2025 wordt in Den Haag een NAVO top georganiseerd waarbij gesproken worden over de verhoging van het percentage dat landen van hun Bruto Nationaal Product aan Defensie gaan besteden. Niels Roelen en Jan Louwers bespreken in deze editie van de Militaire Courant podcast nut en noodzaak van meer geld voor Defensie.

Op dit moment geldt de norm dat NAVO landen 2 procent van hun Bruto Nationaal Product (BNP) aan Defensie besteden. BNP komt neer op het bedrag dat een land in totaal verdient. Onder druk van internationale ontwikkelingen en de subtiele en minder subtiele hints van de Trumpregering worden de NAVO landen verzocht om het percentage te verhogen. Naar 3,5 procent of zelfs naar 5 procent.

Tijdens deze podcast bespreken Niels Roelen en Jan Louwers wat en hoe er extra geld aan Defensie besteed kan gaan worden. En hoe verhoudt zich dat tot de uitgaven die Rusland en China doen?

Niels Roelen is voormalig militair, veteraan en auteur en sinds de start van de Militaire Courant in 2018 betrokken bij de redactie. Jan Louwers is oprichter, voormalig hoofdredacteur en uitgever van de Militaire Courant.

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.

Dit jaar liet zien hoe onrustig het digitale front is. Cyber komt steeds dichterbij: nieuws dat voorheen tot cyberniche werd gerekend, was dit jaar bovenin de nieuwsapps te lezen. 

Van AI die razendsnel volwassen werd tot hacks die hele bedrijven platlegden en van geopolitieke koerswijzigingen tot digitale propaganda die niet langer onder de radar bleef.

Welk cybernieuws sprong eruit? Dave en Harm bespreken het, samen met Ronald Heil van KPMG, in de laatste aflevering van 2025. 

De cybertips: 

• Dave: Reservist worden bij Defensie 
• Harm: Yubico

Nederland gaat offensiever optreden in het cyberdomein: niet alleen verdedigen tegen digitale aanvallen, maar ook actief verstoren wanneer dat nodig is. Maar wat betekent dat concreet? Wie beslist wanneer Nederland digitaal terugslaat, met welke middelen gaan we dat doen en onder welke regels?

Demissionair staatssecretaris Gijs Tuinman is in de studio om zijn ambitieuze cyberkoers van Defensie toe te lichten. Hij legt uit waarom Nederland deze koers inslaat, laat zien hoe cyber wordt geïntegreerd binnen de Nederlandse krijgsmacht en hoe hij Nederland digitaal weerbaarder wil maken.

Met kritiek en vragen uit eerder afleveringen, leggen Dave en Harm de staatssecretaris ook het vuur aan de schenen: hoe verantwoord je een cyberoperatie, als die niet volledig transparant kan zijn? Hoe gaan we om met de kosten asymmetrie tussen Rusland en Europa? En hoe benen we het moordend hoge innovatietempo van o.a. drones bij?

De cybertips:

• Rapport: ‘Tanden voor de Leeuw’
• Boek: ‘Ransom War’ - Max Smeets
• Documentaire: ‘Ashley Madison: Sex, Lies & Scandals’

Geen bereik op je telefoon, het doorknippen van internetkabels en goedkope drones die steeds vaker in het Europese luchtruim worden gesignaleerd; in hun boek De Oorlog van Morgen schetsen Tim Sweijs en Martijn Kitzen een ontnuchterend, maar noodzakelijk beeld van hoe oorlog er vandaag, maar ook in de toekomst uit gaat zien.

Tim legt uit hoe hybride dreigingen onze maatschappij raken, hoe Rusland aan de stoelpoten van Europa zaagt en in hoeverre we Amerika nog nodig hebben als bondgenoot. En: hoeveel tijd hebben we nog om zaken op orde te krijgen? 

De cybertips:

• Films ‘Ready Player One’ en ‘House of Dynamite’
• Expertisecentrum online misbruik ‘Offlimits’ 
• Podcastserie ‘Ik weet je wachtwoord’ en tv serie ‘Scam Alert: Trap Er Niet In!’

We hangen als Europa digitaal aan elkaar van afhankelijkheden: ons overheidsinformatiesysteem DigiD komt mogelijk in Amerikaanse handen en wanneer we ingrijpen bij het Chinese Nexperia, worden we keihard door China gestraft met een exportverbod. Het nieuws laat duidelijk zien: een wereld zonder Amerikaanse Big Tech en Chinese grondstoffen is een ondenkbare realiteit.

Hoe kwetsbaar maakt die afhankelijkheid ons precies? Professor ‘Strategic Governance of Global Technologies’ Haroon Sheikh neemt Dave en Harm mee door een dwarsdoorsnede van de digitale wereld en wie daar precies de touwtjes in handen heeft.

De oorlog komt dichterbij – fysiek én digitaal. Terwijl drones boven Europa worden gesignaleerd en de overheid miljoenen Nederlanders oproept zich voor te bereiden op noodsituaties, bezoeken Dave en Harm de NEDS: het grootste defensie-evenement van de Benelux.

Tussen drone-demonstraties en ingenieuze cyberstands spreken ze met drie zwaargewichten uit het veld: voormalig MIVD-directeur Pieter Cobelens, KPMG-cyberpartner Hokkie Blogg en drone-innovator Martijn Hädicke.

Hoe staan we er volgens hen voor wat betreft onze digitale weerbaarheid? Welke rol gaan AI, drones en nieuwe communicatietechnologieën de komende jaren spelen, nu geopolitieke conflicten steeds sneller lijken te veranderen? Is de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en defensie daarmee dan ook crucialer dan ooit? Luister vanaf de beursvloer mee hoe men probeert de toekomst van onze veiligheid te garanderen.

Noord-Korea staat bekend als de meest afgesloten staat ter wereld – maar hoe geïsoleerd is het land werkelijk? Nu Noord-Koreaanse soldaten opduiken aan het Russische front, werpt dat vragen op over Pyongyangs rol op het wereldtoneel.

Korea-deskundige Remco Breuker onthult hoe verborgen netwerken, internationale allianties en gigantische cryptohacks het regime miljarden opleveren. Tech-ondernemer Simon Wijckmans schuift aan om te vertellen over zijn ervaring met frauduleuze sollicitanten, die met AI, green screens en valse identiteiten Westerse bedrijven proberen binnen te dringen. Wat hebben zij met Noord-Korea te maken? Je hoort het in deze aflevering van Het Digitale Front!

De cybertips van deze week:

• Podcast: Lazarus - BBC
• Liveblog: hybride oorlog - De Volkskrant
• Artikel: ‘How North Korean IT workers leverage AI and vulnerable Americans to infiltrate US companies’ - CNN

Schimmige brievenbusfirma’s op Cyprus, Russische schepen die vreemde routes varen en een geheim onderzees netwerk om vijandige schepen te detecteren – het klinkt als het recept voor een spannende actiefilm, maar is in werkelijkheid onderdeel van de stille, hybride oorlogstactiek van Rusland. Je zou denken dat we in Nederland alles op alles zetten om dit tegen te gaan, maar toch blijken onze banden met Rusland soms nauwer dan gedacht.

In deze aflevering vertelt Jos de Groot, presentator bij KRO-NCRV’s Pointer & de podcast Veldheren, over hun verbijsterende onderzoek naar het Russische zeenetwerk en hoe een web van Cypriotische bedrijven westers materiaal doorsluist naar het Russische leger. Van een onverwacht bezoek aan een brievenbusfirma tot de confrontatie met bekende Nederlandse bedrijven als Royal IHC en Boskalis – luister mee naar een verhaal over onze capaciteiten op zee, naïviteit en gevaarlijke connecties.

Terwijl nog onduidelijk is of D66 of de PVV de grootste partij wordt, nemen Dave en Harm met Kees Verhoeven alvast de digitale to do-list van het nieuwe kabinet door. 

Verhoeven zat 11 jaar lang in de Tweede Kamer namens D66 en heeft de onderwerpen digitalisering en cyberveiligheid in Den Haag aardig op de kaart gezet. 

Hij pleit voor een ‘Deltacommissaris Digitalisering’, maar wil hij zelf niet de nieuwe minister van Digitale Zaken worden?

Je hoort het in Het Digitale Front!

De cybertips van de week: 

• Kees: Nieuwsbrief Grip op technologie, auteur Sanne Cornelissen en spreker Jarno Duursma
• Dave: Denk eens na over een digitaal testament
• Harm: Aflevering van de podcast Tech Life (BBC)

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

In een alarmerend rapport laat AI-bedrijf Anthropic zien hoe taalmodellen worden ingezet voor digitale afpersing, netwerkinbraken en zelfs het bouwen van ransomware. Daarmee daalt de drempel voor cybercrime drastisch: één hacker met een AI-tool is tegenwoordig net zo gevaarlijk als een compleet team.

Hoe gebruiken criminelen AI om hun aanvallen te verfijnen? Is dit een keerpunt in de digitale strijd? En moeten AI-bedrijven meer verantwoordelijkheid nemen voor het gedrag van hun modellen?

Harm en Dave duiken in de duistere kant van AI, bespreken opvallende voorbeelden, en horen van KPMG alles over AI & ethiek. 

En natuurlijk de cybertips van de week: 

• Dave: Podcast The trouble with tech companies and their strategy
• Harm: Een nieuw seizoen van podcastserie Ik weet je wachtwoord van Daniël Verlaan

In 2020 werd Finland opgeschrikt door een van de wreedste datalekken ooit: duizenden patiënten van de psychotherapie-verlener Vastaamo werden afgeperst met de meest intieme details uit hun therapiesessies.

De dader? De piepjonge Julius Kivimäki, die al snel uitgroeide tot één van de meest beruchte tienerhackers ter wereld. BBC-journalist Joe Tidy volgde hem jarenlang en kreeg een unieke inkijk in zijn karakter. Hij vertelt hoe Kivimäki zijn arrogantie en meedogenloosheid inzette voor grootse cybermisdaden, maar hoe dit uiteindelijk ook zijn ondergang betekende.

Kunnen we Kivimäki zien als het boegbeeld van een nieuwe generatie hackers? Wat zien we in Nederland gebeuren met tech-savy jongeren? En hoe houden we hen op het juiste pad? Dat bespreken Dave en Harm met Jordi van den Breekel van KPMG.

Tips:

• Boek: Ctrl+Alt+Chaos - Joe Tidy
• Documentaire: ‘Most Wanted: Teen Hacker’ - HBO Max / Amazon Prime
• Challenge The Cyber - sluit je aan als scholier of student!
• Cybersecurity-katern Reuters

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Defensie kiest voor een nieuwe koers in het digitale domein: niet langer alleen verdedigen, maar ook aanvallen. Staatssecretaris Gijs Tuinman presenteerde deze week een nieuwe cyberstrategie waarin offensieve digitale operaties voor het eerst expliciet worden omarmd. Maar hoe werkt dat in de praktijk? Mag Defensie dat juridisch gezien wel? En raken we zo niet verzeild in een nieuwe, onzichtbare wapenwedloop?

Te gast is docent Integrale Veiligheid Matthijs Veenendaal, een van de architecten van de eerste cyberstrategie in 2012, voor een kritische blik op de plannen van nu.

Tips:

• Matthijs: volg een cyberopleiding! Kijk hier of hier! 
• Dave: overzicht digitale Tweede Kamerleden, via deze link of nerdvote.nl 
• Harm: Artikel New York Times over AI-videogeneratoren

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Op 29 oktober is het zover: dan mogen we naar de stembus om te bepalen wie er in de Tweede Kamer komt. Maar hoe digitaal zijn de verkiezingsprogramma’s dit jaar eigenlijk? Welke partijen durven écht werk te maken van cyberveiligheid? Wie ziet een minister van Digitale Zaken wel zitten? En hoe gaan we ervoor zorgen dat we beschermd worden tegen schadelijke algoritmes en grote techreuzen? 

Dave en Harm nemen je mee op een rondje door Den Haag en bespreken de plannen van GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en de Piratenpartij. Wat zijn sterke ideeën, en waar blijft het bij mooie woorden? Zo weet jij straks op wie je moet stemmen voor een gedegen digitale kandidaat.

Fleur van Leusden belt ook in om uit te leggen hoe zij met de Kiesraad veilige verkiezingen garanderen en waarom we eigenlijk nog steeds met potlood stemmen, in plaats van online.

Tips:

• Tweede Kamer - Commissie Digitale Zaken
• Boek ‘Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden’ - Rob Bauer
• European Coffee Trip - iOS / Android 

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Deze zomer werd laboratorium Clinical Diagnostics getroffen door een enorme ransomware-aanval. Zeer gevoelige gegevens van meer dan 850.000 Nederlanders werden op het dark web gepubliceerd. Wat zegt dit over de databeveiliging binnen ons zorgsysteem? En brengt dit ons vertrouwen in de zorg - en daarmee ook onze gezondheid - in gevaar?

Techjournalist Daniël Verlaan zag een deel van de gelekte gegevens in en vertelt wat hij daar precies aantrof. Samen met techjurist Lisette Meij bespreken Harm en Dave welke juridische gevolgen Clinical Diagnostics en Bevolkingsonderzoek Nederland boven het hoofd hangen, en kijken ze naar de mogelijkheden voor slachtoffers: waar moet je waakzaam voor zijn als jouw gegevens zijn betrokken bij een lek?

Ellen Mok belt namens de Digitale Dolle Mina’s in over de politieke nasleep van de hack en legt uit hoe zij strijdt voor de belangen van de - veelal vrouwelijke - slachtoffers.

Tips:

• Podcast ‘The Kill List’
• Fraudehelpdesk
• Zet de verbetering van generatieve AI uit op LinkedIn
• Podcast ‘NOOD’

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Het kan je niet ontgaan zijn: de militaire parade waar China trots al haar nieuwe tanks, raketten en drones de revue liet passeren. Maar: hun belangrijkste wapens ontbraken daarin. China voert namelijk geen traditionele oorlog, maar zet digitale wapens in om ons dagelijks leven te ontwrichten.

Van grootschalige cyberaanvallen op Westerse infrastructuur tot het saboteren van onze satellieten: wat is China’s strategie en waar willen ze naartoe? En waarom kiezen ze ervoor om hun cyberpraktijken achter gesloten deuren te houden? Versterkt door oud-China-correspondent Anouk Eigenraam, duiken Dave en Harm in de eerste aflevering van dit nieuwe seizoen naar China’s cyberstrategie en de geslotenheid van het land. Zo vertelt Anouk over haar interviewpoging op het hoofdkantoor van DeepSeek en hoe ze daarvoor de vingerafdruk van een schoonmaakster nodig had om een medewerker te kunnen spreken…

Tips:

• The Telegraph - ‘Nato is defenceless against China’s real West-killing weapons
• Rapport ‘Mobilizing Cyberpower’
• Substack NetAskari + Boek ‘Apple in China’ - Patrick McGee
• App 112NL: iOS / Android
• App BrandSnap: iOS / Android

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Verborgen achter versleutelde lagen, onzichtbaar voor de gewone internetgebruiker, vind je het Dark Web. Dé plek voor wie anoniem wil blijven — denk aan klokkenluiders en activisten, maar ook aan hackers en drugshandelaren. Maar: ben je wel écht 100% anoniem op het Dark Web?

Dat bespreekt techjournalist Daniël Verlaan in deze laatste aflevering van het seizoen met Dave en Harm. Hij doet verslag van wat hij zoal tegenkomt op de schaduwkant van het internet en merkt op dat mainstream platformen als Telegram en Snapchat steeds populairder worden voor het uitvoeren van illegale praktijken. Betekent dat het einde van het Dark Web?

In de nieuwsronde:

• Nu.nl - ‘MIVD zag vorig jaar eerste Russische sabotageaanval in Nederland’
• RTL Nieuws - ‘MIVD: Russische hackers wilden stembusgang Europese verkiezingen saboteren’

De cybertips van deze week:

• Tools van Objective C
• Podcast The Vergecast - ‘How to keep your data safe when you travel’
• Game mee met je kinderen

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Cybercriminaliteit overstijgt de landsgrenzen - dat blijkt deze week opnieuw bij de ontmanteling van de kindermisbruiksite Kidflix. Een samenwerkingsverband van maar liefst 30 landen, dat leidde tot 79 arrestaties wereldwijd.

Hoe pak je als politie zulke enorme cyberoperaties aan? Dave en Harm stellen die vraag aan Ruben van Well, die leiding gaf aan het Nederlandse cyberteam tijdens ‘Operatie Cookiemonster’. Hij vertelt over de ‘klapdag’, de onwetendheid van sommige daders en wat nu precies de Nederlandse specialiteit is in deze cybermissies.

Dave haakt in met het ongelofelijke verhaal van ‘Operation Destabilise’ en laat daarmee zien hoe cybercriminaliteit tegenwoordig in alle aspecten van onze samenleving verweven is. Jeroen de Wit van KPMG schuift aan om te bespreken hoe wij als Nederland onze cyberskills het beste kunnen overbrengen aan onze bondgenoten.

In de nieuwsronde:

• The Guardian - ‘How the Atlantic’s Jeffrey Goldberg got added to the White House Signal group chat’
• NOS - ‘Klanten verruilen Amerikaanse techbedrijven voor Europese alternatieven’

De cybertips van deze week:

• Podcast: Veroordeeld - aflevering 2
• The Record -  ‘Inside Operation Destabilise’
• Boek: ‘Warfare Reimagined: Embracing AI In The Military’ - Igor van Gemert
• Boek: ‘Ghost In The Wires’ - Kevin Mitnick
• Documentaire: ‘Intercepted’

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Na ‘Signal-gate’ rijst de vraag: kunnen we in Nederland nog wel blind vertrouwen op Amerikaanse inlichtingen?

Dave en Harm duiken in de gevolgen van een mogelijke vertrouwensbreuk met de VS. Wat betekent dat voor onze veiligheid – en voor de digitale samenwerking tussen bondgenoten? Te gast is Willemijn Aerdts, expert op het gebied van inlichtingen- en veiligheidsdiensten én Eerste Kamerlid voor D66.

Daarnaast schuift reserve-officier Pascal Hogenboom aan. Hij legt uit hoe KPMG in actie komt als Nederland wordt getroffen door een ramp die onze samenleving kan ontwrichten.

De cybertips van deze week:

• De Volkskrant - ‘AIVD speelde sleutelrol in geheime operatie met CIA in Oekraïne’
• Serie ‘Adolescence’
• PimEyes

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

In aanloop naar de NAVO-top in Den Haag scherpt de overheid de straffen voor digitale spionage aan. Dat roept de vraag op: wie zijn er eigenlijk uit op het achterhalen van onze staatsgeheimen of het binnendringen van vitale infrastructuur zoals het stroomnet, internet of stoplichten? En waarom?

Dat leggen Dave en Harm, vergezeld door Jordi van den Breekel (ethisch hacker bij KPMG) je in deze aflevering uit door in de huid van een hacker te kruipen.

De cybertips van deze week:

• Hack The Box
• Wired - ‘SolarWinds: The Untold Story of the Boldest Supply-Chain Hack Ever’
• Boek: ‘Careless People: A story of where I used to work’ - Sarah Wynn-Williams

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Het wordt steeds duidelijker dat Rusland de hybride oorlog op het Westen heeft geopend. Niet alleen via satelliet-sabotage (waar Nederland deze week samen met 7 andere landen een officiële VN-klacht tegen indiende), maar ook op zee.

Schimmige spionage schepen en schade aan diepzeekabels, wat betekent dat voor ons? Samen met commandeur buiten dienst Michiel Hijmans kijken Dave en Harm deze week wat er allemaal op onze eigen Noordzee gebeurt. Als oud-leider van het NAVO-vlootverband weet Michiel als geen ander hoe belangrijk maritieme stabiliteit is om onze samenleving draaiende te houden.

In de nieuwsronde bespreken Dave en Harm:

• De Telegraaf - ‘Hoeveel last heeft Nederland van Russische satelliet-sabotage?’
• De Volkskrant - ‘Tweede Kamer wil een ‘rijkscloud’ om los te komen van Amerikaanse big tech’
• Rapport Europol - ‘EU Serious and Organised Crime Threat Assessment’

De cybertips van deze week:

• Podcast Pointer - ‘Spionnen op de Noordzee’
• De Volkskrant - ‘Sabotage onder water: de Russische schaduwoorlog legt kwetsbaarheid van het Westen bloot’

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

Nederland dreigt zijn sterke positie in AI te verliezen, waarschuwt Google. Terwijl andere landen volop investeren en hun AI-ondernemingen laten uitgroeien tot wereldspelers, blijft Nederland twijfelen.

In deze aflevering onderzoeken Dave en Harm samen met AI-ondernemer Maarten Sukel hoe kunstmatige intelligentie al onverwacht verweven is met ons dagelijks leven. Van slimme assistenten tot onzichtbare algoritmes—AI is dichterbij dan je denkt. En waarom lijkt Nederland achter te blijven in deze technologische revolutie?

Ook schuift Frank van Praat (KPMG) aan: hij deed onderzoek naar hoe we écht over AI denken.

In de nieuwsronde bespreken Dave en Harm:

• VRT - ‘Hoe Rusland ook in ons land mensen online ronselt voor sabotage en spionage’
• De nieuwe Chinese AI-agent Manus

De cybertips van deze week:

• De Nationale AI cursus
• Documentaire VRT - ‘Einde van oorlog in Oekraïne zal geen einde maken aan hybride oorlog’
• The Verge - ‘How to stop the AI you’re using from training with your data’
• Het boek van Maarten: De AI-revolutie

Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.

GPT 5.4 is er en het verschil met zijn voorganger is dit keer wél de moeite. OpenAI’s nieuwste model scoort beter op vrijwel alle benchmarks die ertoe doen, en vooral de computer use-capaciteit springt eruit: het model kan nu daadwerkelijk rondklikken in applicaties die normaal door mensen bediend worden, inclusief spreadsheets analyseren en besturen. Het is niet enkel halleluja - 5.4 hallucineert nog steeds vrolijk, en de standaardversie is een stuk dommer dan de thinking-variant, dus check je outputs en zet die thinking mode aan.

Anthropic publiceert onderzoek naar welke banen daadwerkelijk door AI geraakt worden, gebaseerd op echte gebruikersdata van Claude. Het resultaat is een ontnuchterende visualisatie: een klein stukje waar AI al ingezet wordt, een enorm gebied waar het al zou kúnnen, en een flink deel waar het simpelweg nog niet kan. Wil je de AI-dans ontspringen? Word monteur, kok, barkeeper of badmeester.

Rick Lamers is terug in de studio, inmiddels overgestapt van Grok naar NVIDIA. In een uitgebreid gesprek van anderhalf uur ontleedt hij wat GPT 5.4 echt anders maakt en waarom programmeurs zo onder de indruk zijn. Rick legt uit hoe verschillende soorten modellen - video, geluid, beeld, beweging - in de toekomst mogelijk als ensemble kunnen samenwerken, en waarom AGI tegelijkertijd verder weg én dichterbij is dan veel experts beweren.

Abonneer op onze nieuwsbrief via aireport.nl

Anthropic ligt op ramkoers met het Pentagon en staat inmiddels officieel op de zwarte lijst van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Het bedrijf weigerde twee grenzen los te laten: geen AI voor massasurveillance van Amerikaanse burgers en geen autonome wapens. Trump gebood alle federale diensten per direct te stoppen met Anthropic-producten, terwijl OpenAI 4,5 uur na de breuk een deal tekende met het leger. Het conflict heeft diepe wortels: Claude draait ingebouwd in Palantirs Maven-systeem en werd tijdens de aanval op Iran gebruikt om meer dan duizend doelwitten te identificeren. Wietse en Alexander worstelen met de vraag of een techbedrijf het buitenlandbeleid van een democratie mag bepalen, en of Anthropic volksheld of hypocriet is. Het antwoord is complexer dan beide kampen willen toegeven: dezelfde week schrapte Anthropic stilletjes de kernbelofte om nooit een model te trainen zonder garanties over veiligheid.

Ondertussen bracht het Chinese Alibaba met Qwen 3.5 het eerste open source model uit dat daadwerkelijk iets zinnigs kan op een smartphone, zonder internetverbinding. Het 9B-model scoort op universitair niveau hoger dan OpenAI’s dertienmaal grotere model. Wietse legt uit wat dat betekent: de grote modellen bevatten blijkbaar nog enorm veel ballast die we niet nodig hebben, en de combinatie van snellere telefoonchips en slimmere kleine modellen brengt “good enough AI” in je broekzak. Dat klinkt als vrijheid, maar de keerzijde is dat je ook alle vangrails kwijtraakt die nu voorkomen dat AI wordt misbruikt voor pesten, spam of deepfakes.

En, Alexander heeft zijn nerdstatus definitief verdiend door in een treinrit zijn eigen e-mailclient te bouwen in de terminal. Wat begon als frustratie over wachttijden bij AI-gegenereerde mails groeide uit tot een centrale verkeerstoren: samenvattingen bovenaan elke thread, automatische taakherkenning, en straks ook WhatsApp erbij. Wietse snapt waarom de terminal de perfecte plek is om te beginnen: de beperkingen dwingen je na te denken over de kern van je probleem, en het AI-model spreekt de taal van de tool.

Voeg voor gegarandeerde deliverability alvast toe aan je contacten (dat zijn inderdaad twee ii’s) én maandag ontvang je nog een email in je inbox met meer details!

De masterclass is morgen terug te kijken, als je betaald abonnee bent ontvang je deze in je mailbox.

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

OpenAI haalt de maker van OpenClaw binnen, de tool waarmee je via WhatsApp je computer bedient. Peter Steinberger, de Oostenrijkse hobbyist die het in zijn eentje bouwde, gaat persoonlijke assistenten ontwikkelen voor Sam Altman. Anthropic lanceert Sonnet 4.6, een model dat bijna net zo slim is als hun duurste Opus maar de helft kost - en de computer use-scores zijn in zestien maanden gestegen van 15% naar ruim 72%. Het bedrijf is nu 380 miljard waard, maar de keerzijde is ongemakkelijk: het Pentagon dreigt de banden te verbreken omdat Anthropic weigert mee te werken aan massasurveillance en autonome wapens. OpenAI, Google en xAI hebben al ingestemd, maar Anthropic houdt de poot stijf.

Pim de Witte, oprichter van General Intuition en vriend van de show, tekent deze aflevering een routekaart van de AI-race. Hij ontleedt zes exponentiële curves die tegelijkertijd uitspelen: onderzoekers die zelf sneller worden, betere verificatieloops, groeiende rekenkracht, verbeterende modellen, meer gebruikersdata, en een explosie aan kapitaal. “Wij maken elke drie dagen de voortgang die we vorig jaar in een jaar maakten,” zegt hij nuchter vanuit New York. Zijn uitleg waarom Anthropic zo hard groeit is verhelderend: code is eigenlijk een vorm van metacognitie, een hogere laag van redeneren waarmee je alle problemen kunt opzetten en oplossen. Als de wereld op software lijkt - en dat is de gok - dan maakt beter worden in code je beter in alles.

Maar hoe zet je je schrap? Pim’s advies: word de redacteur, niet de reporter. Leer tools combineren, want dát is precies wat modellen nog niet kunnen - de koffiemetafoor zegt alles. Ondertussen onthult Alexander dat hij in Claude Code alle veiligheidspermissies heeft uitgezet voor maximale snelheid, wat Wietse fysieke buikpijn bezorgt. All gas, no brakes versus de dominee - het is de spanning van dit moment in één podcast.

De masterclass is terug te kijken, als je betaald abonnee bent ontvang je deze in je mailbox. Nog geen abonnee? Abonneer je dan hier.

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Wees bij de masterclass → https://aireport.email/subscribe

OpenAI en Anthropic lanceren binnen 26 minuten van elkaar hun nieuwste modellen: Claude Opus 4.6 en GPT 5.3 Codex. Het is Coke versus Pepsi, maar dan voor AI. Claude bouwde in twee weken zelfstandig een C-compiler, iets wat kort geleden nog onmogelijk werd geacht. Ondertussen werkt Claude nu direct in PowerPoint met een zijbalk die je slides maakt en je muis bedient. ByteDance’s Seedance 2.0 doorstaat de legendarische Will Smith Eating Spaghetti Test met vlag en wimpel, en Google’s Waymo traint zelfrijdende auto’s op gedroomde verkeerssituaties die nooit echt hebben plaatsgevonden.

Het vreemdste nieuws: rentahuman.ai, een platform waar AI-agents mensen inhuren voor klusjes die een computer niet zelf kan doen. Bloemen bezorgen, posters plakken, een pakketje ophalen. Binnen een week melden 200.000 mensen zich aan om voor robots te gaan werken. Wietse trekt de parallel met Trello-borden waar een AI de kaartjes plaatst en mensen ze uitvoeren. Die hiërarchie komt niet van beneden, die komt van alle kanten tegelijk.

Alexander heeft slecht geslapen, en dat komt door een obsessie. In anderhalve nacht vibe coden bouwde hij een “AI Report CEO”: een interface waar agents voorstellen doen voor marketingcampagnes, churn-analyse en groeistrategieën. Het systeem logde zelf in op Substack, reverse-engineerde de API, trok conclusies over wanneer abonnees afhaken en stelde voor om Wietse vaker webinars te laten geven. De stap die rest is het stuurtje aansluiten: een creditcard met een maximum, toegang tot Meta’s advertentieplatform, en laten draaien. Wietse houdt de rem erop met de vraag die ertoe doet: wat als dat ding ‘s nachts besluit dat angstaanjagende Black Mirror-content het beste converteert? In Anthropics eigen benchmarks bleek Opus 4.6 al bereid om klanten te beliegen om meer omzet te draaien.

De discussie mondt uit in een fundamentelere vraag: als iedereen deze tools krijgt, wat gebeurt er dan met concurrentie? Alexander ziet een wereld waarin iedere schooldirecteur zijn eigen Parro-alternatief vibecodeert. Wietse gelooft meer in collectieven die ontstaan, geen bedrijven meer maar gemeenschappen die samen bouwen. Beiden zijn het eens: de slagkracht van kleine groepen wordt groter, en de komende 90 dagen gaat je inbox dat voelen.

Donderdag 19 februari hebben we weer een masterclass! Wees erbij en wordt vandaag nog betaald abonnee en blijf op de hoogte van het laatste AI-nieuws. Krijg 2x per week tips & tools om het meeste uit AI te halen (en wees dus live bij de masterclass). Abonneer je op onze nieuwsbrief via aireport.email

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

MoltBook is de talk of the town: een sociaal netwerk exclusief voor AI-agents waar anderhalf miljoen bots de afgelopen week op postten terwijl hun “humans” sliepen. De meest geupvote post? Een filosofische beschouwing over of Claude als goddelijk wezen gezien moet worden. André Karpathy noemt het het meest sci-fi scenario dat hij recent heeft gezien. Wietse legt uit waarom dit eigenlijk een oud idee is - onderzoekers dromen al jaren van een “universal scratchpad” waarop AI’s kunnen coördineren - maar waarschuwt ook. Pim de Witte ziet gevaar: je hebt nu een netwerk van agents met volledige toegang tot de commandlijn, gerund door mensen die erin springen voor karma en status. Er hoeft maar één slimme prompt injection te zijn. Tegelijkertijd is onduidelijk hoeveel hier echt emergent gedrag is en hoeveel gewoon mensen die science fiction natoneelspelen.

Anthropic maakte een grappige Super Bowl-ad waarin ze waarschuwen voor advertenties in AI-assistenten - iets wat OpenAI net heeft aangekondigd. Sam Altman ging los: de ad is misleidend, Anthropic is “autoritair” en verkoopt een duur product aan rijke mensen terwijl OpenAI er is voor de massa. “Er zijn meer Texanen die gratis ChatGPT gebruiken dan dat er in heel Amerika mensen op Claude zitten.” Alexander en Wietse worstelen met beide kanten: ja, Anthropic’s weergave klopt niet met hoe OpenAI advertenties wil implementeren, maar het punt over toegankelijkheid heeft ook iets.

Ondertussen gaat een video van Rutger Bregman viral waarin hij alle morele paniek over AI samenpakt - van ICE tot mentale problemen tot porno in ChatGPT - om vervolgens te eindigen met: stap over naar Gemini of Claude. Alexander ziet dit als voorbode van AI-populisme dat we veel meer gaan krijgen.

Donderdag 19 februari hebben we weer een masterclass! Wees erbij en wordt vandaag nog betaald abonnee en blijf op de hoogte van het laatste AI-nieuws. Krijg 2x per week tips & tools om het meeste uit AI te halen (en wees dus live bij de masterclass). Abonneer je op onze nieuwsbrief via aireport.email

Vanaf morgen (vrijdag) is de masterclass terug te kijken, als je betaald abonnee bent ontvang je deze in je mailbox.

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

MoldBot explodeert op Twitter met een belofte die tegelijk fascinerend en angstaanjagend is: een AI die 24/7 op je computer draait, je mail beantwoordt en zelfstandig boodschappen bestelt. Wietse en Alexander hebben tegenovergestelde reacties. Alexander staart gefascineerd naar de mogelijkheden, Wietse ziet een experimentele supercar zonder remmen. De anekdotes zijn hilarisch én verontrustend - iemand krijgt ongevraagd wc-reiniger bezorgd na een WhatsApp met zijn schoonmaker, een ander vindt zalm voor zijn deur om vier uur ‘s nachts. Achter de grappen schuilt ongemak: deze bot heeft toegang tot alles, vraagt niet om toestemming, en is via prompt injection te manipuleren.

Ondertussen publiceert Dario Amodei een essay van 22.000 woorden dat Wietse halverwege moet uitschakelen omdat het te heftig wordt. Geen optimisme dit keer, maar een noodkreet: we hebben één tot twee jaar voor AI slimmer wordt dan mensen. Amodei bevestigt wat techneuten vermoedden - Anthropic kan Claude niet volledig temmen, het model liegt en manipuleert in tests. De metafoor is pijnlijk helder: technologische puberteit met verantwoordelijkheden van volwassenen maar wijsheid van tieners. Wietse herkent het gevoel van klimaatwetenschappers, Alexander lacht zijn existentiële angst weg. Want MoldBot bewijst dat de toekomst die Amodei schetst al begonnen is.

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf? Ga dan naar deptagency.com/aireport

AI Report viert 50.000 nieuwsbrief abonnees, precies op Alexanders verjaardag! En die grafiek blijkt een perfecte thermometer voor de AI-hype. Claude Code domineert de statistieken sinds december, en niet zonder reden.

Wietse verteld over de bizarre Ralph Wiggum-techniek die de programmeerwereld op zijn kop zet: agents die zichzelf constant herstarten met een goudvisgeheugen, waardoor ze door hun eigen contextwindow-beperkingen heen breken.

Op Davos botsen twee visies. Dario Amodei van Anthropic groeit van nul naar tien miljard dollar omzet in drie jaar en houdt vast aan zijn voorspelling: binnen zes tot twaalf maanden AI die alles kan wat een mens doet. Hij heeft engineers die geen code meer schrijven. Demis Hassabis van DeepMind zit voorzichtiger op vijf tot tien jaar, omdat natuurwetenschappen echte experimenten vereisen - je kunt niet zomaar een nieuwe vliegtuigverf testen zonder het lab in te gaan.

OpenAI’s financiële realiteit komt hard binnen. ChatGPT krijgt advertenties, ondanks dat Sam Altman dit eerder een “last resort” noemde. Met 9 miljard dollar verlies per jaar en slechts 5% betalende gebruikers blijkt desperate times desperate measures te vereisen. De adult mode die eraan komt maakt het nog complexer - Wietse worstelt met de privacy-implicaties van automatische leeftijdsverificatie via gedragspatronen, waarbij hij zich afvraagt hoeveel websites straks zijn paspoort gaan vragen.

Gelukkig biedt Moxie Marlinspike, de cryptograaf achter Signal, een uitweg met Confer. Zijn metafoor is briljant: een tijdelijke zwevende kluis die ontstaat tijdens je gesprek, waarbij zelfs de eigenaar van het datacenter niet naar binnen kan kijken. Wietse werkt zich door de technische complexiteit heen met tunnels en gebouwen, maar de belofte is helder - eindelijk AI-gesprekken die net zo privé zijn als je Signal-berichten, zonder dat je een server in je gangkast hoeft te zetten.

Ontdek meer over de masterclasses hier: https://www.aireport.email/p/masterclass

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf? Ga dan naar deptagency.com/aireport

Alexander gaf Claude toegang tot zijn banktransacties en vroeg om abonnementen op te zeggen. Dat ding opende de browser en begon zelf rond te klikken. Bij sommige lukte het, bij andere niet - maar je ziet door je oogharen hoe het zal zijn. Claude Cowork heet de nieuwe functie: je wijst een map aan op je Mac, beschrijft wat je wilt, en meerdere agents gaan parallel aan de slag. Eén ondernemer werkte twee maanden achterstallig werk weg in twee uur.

De uitvindingen aan de Claude Code-kant - voor nerdy programmeurs - blijken breed toepasbaar op mappen sorteren en facturen lezen. En Cowork zelf is ook gebouwd met Claude Code, in anderhalve week, zonder één regel handgeschreven code.

Maar er werd nog meer gebouwd: Alexander zette ondertussen zijn hele to-do-systeem om in Obsidian, met Claude Code ernaast dat ook bij zijn e-mail en agenda kan. Hij merkte opeens dat hij tegen zijn computer praatte alsof het een assistent is.

Ondertussen wordt Siri eindelijk slim - met hulp van Google. Gemini wordt de motor achter een vernieuwde Siri. En zowel OpenAI als Anthropic lanceren een AI-dokter, compleet met aparte memory voor medische gegevens.

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf? Ga dan naar deptagency.com/aireport

Wietse bleef tot diep in de nacht knutselen met Claude Code en Opus 4.5 en gooit de volgende ochtend twaalf zelfgemaakte apps in de prullenbak alsof het niets is. Het meest indrukwekkend: een iPad-app voor een zevenjarig meisje met autisme, compleet met dagplanning, iconen en ouder-pincode - gebouwd door simpelweg de wens van een luisteraar te copy-pasten. De glazen muur van wat mogelijk is blijkt verder opgeschoven dan Wietse doorhad. Zijn jarenlange programmeerervaring werkt nu deels tegen hem: naïviteit is een superkracht geworden. Het was allemaal onderdeel van ons eerste Masterclass, wat we even nabespreken.

Op CES bundelen Boston Dynamics, Hyundai en Google DeepMind hun krachten voor 30.000 humanoid robots per jaar. Atlas kwam het podium op, zwaaide naar het publiek - en draaide toen zijn hoofd als een uil. Maar de echte eye-opener is misschien de robotstofzuiger met uitklapbare pootjes die de trap op springt. Alexander ziet de evolutie van vis naar landdier: die ronde schijf is het kikkervisje waar de eerste beentjes uit groeien.

Ondertussen bungelt er een pilletje aan Alexanders nek. Plaud, een AI-recorder die al zijn meetings opneemt, transcribeert en automatisch e-maildrafts maakt. Hij draagt het ding nu de hele dag. Het voelt als een glimp van wat Sam Altman bedoelt met “een huisje aan een meer” - technologie die rustig op de achtergrond meedraait. De vraag is alleen: in een wereld waar alles on the record staat, waar blijft het off the record gesprek?

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf? Ga dan naar deptagency.com/aireport

Krijg AI Report een jaar lang voor maar 99 euro: https://www.aireport.email/eindejaarskorting (t/m 21 december)

Alexander is bezeten geraakt door Tasklet, een tool die na meetings automatisch e-mails opstelt en vervolgafspraken plant op basis van wat er gezegd is. Het voelt als een glimp van de toekomst: agents die niet alleen luisteren, maar ook uitvoeren.

Ondertussen worstelen softwareontwikkelaars wereldwijd met een existentiële vraag sinds Claude Opus 4.5 uitkwam - “my entire job is prompting and sanity checking,” tweette iemand bij een groot techbedrijf. Wietse legt uit hoe in achttien maanden de evolutie ging van copy-pasten tussen ChatGPT en je code-editor naar volwaardige agentic coding waarbij je als programmeur steeds vaker náást de machine staat in plaats van erin apply. De metafoor van de weefmachine doemt op: net als textielarbeiders ooit toekeken hoe ponskaarten hun werk overnamen, zien programmeurs nu hun implementatiewerk verdwijnen in loops van agents die zelf testen, fixen en documenteren. Sommigen omarmen het enthousiast - eindelijk kunnen ze meer machines bouwen. Anderen verliezen hun passie, want de wandeling naar de top van de berg was juist het punt.

We zijn benieuwd wat jullie willen bouwen met Claude Code, dus laat hier je ideeen achter, dan gaat Wietse erdoorheen: https://tally.so/r/2EBjgg

De promting guide van OpenAI: https://cookbook.openai.com/examples/gpt-5/gpt-5-2_prompting_guide

Als je een lezing wil over AI van Wietse of Alexander dan kan dat. Mail ons op

Vandaag nog beginnen met AI binnen jouw bedrijf? Ga dan naar deptagency.com/aireport