---
title: "Van de voorzitter"
---

# Van de voorzitter

## Van de voorzitter: Aan de slag!

![Van de voorzitter: Aan de slag!](https://kveo.nl/images/portretfotos/peter_dohmen.jpg)

**Het eerste kwartaal van 2026 zit er alweer bijna op. Nederland heeft inmiddels een nieuwe regering onder leiding van premier Rob Jetten en een nieuw coalitie-akkoord, dat wordt gesteund door een minderheid gevormd door D66, VVD en CDA. Ik denk dat er weinig valt op te merken over de voortvarendheid en het enthousiasme van de formatie, maar gaat het werken? En vooral ook de vraag of de formatie ons in deze roerige tijden de zo noodzakelijke stabiliteit brengt?**

 Er zal best wel inhoudelijke steun te vinden zijn voor een aantal beleidspunten uit het akkoord, maar als het gaat om de financiering van de daarvoor benodigde investeringen, dan wordt het toch lastig in de Eerste en de Tweede Kamer. Ik laat mij graag overtuigen van het tegendeel. Ik wens onze premier met zijn team veel wijsheid, succes en …. Aan de slag!

 
### ***"Een mogelijkheid om de terugloop in het ledental aan te pakken is een* ruimer toelatingsbeleid"**

 Het zal u niet zijn ontgaan dat het bestuur een ledenraadpleging over het toelatingsbeleid heeft geïnitieerd. Aanleiding is het krimpende ledenbestand van onze vereniging. Ondanks vele initiatieven van meerdere besturen neemt het bestand over de laatste twee decennia met gemiddeld ongeveer 100 leden per jaar af. De belangrijkste oorzaak is gelegen in het feit dat elk jaar te weinig nieuwe leden zich aanmelden. Omdat alle maatregelen, inclusief de laatste campagne ‘leden werven leden’ onvoldoende effect hebben gehad, heeft het bestuur nagedacht over andere oplossingsrichtingen. Een van de mogelijkheden is om het KVEO-toelatingsbeleid ruimer te interpreteren. Dat was aanleiding voor een ledenraadpleging. Het ligt in mijn bedoeling om de uitkomsten en de wijze waarop we daar als bestuur mee willen omgaan, in de komende Algemene Vergadering (AV) nader toe te lichten.

 Onze AV staat gepland op donderdag 16 april. Het zal u niet verbazen dat we ook dit jaar weer Bronbeek als locatie hebben gekozen. Het voorprogramma wordt verzorgd door luitenant-kolonel b.d. Hans van de Ven, voormalig commandant van de repatriëringsmissie Malaysia Airlines-vlucht 17 en in 2014 belast met de berging van de slachtoffers, hun persoonlijke bezittingen en wrakstukken. Dat lijkt mij een buitengewoon boeiend onderwerp.

 Daarna volgt de traditionele rijstmaaltijd, waarna we in het formele gedeelte het verenigingsjaar 2025 evalueren en kort vooruitkijken naar de komende jaren. Het middagprogramma voor partners wordt verzorgd door drs. Lowie Van Doninck. Hij is gezondheidswetenschapper. In zijn onderzoek heeft hij met name aandacht voor de sociale context waarin mensen ouder worden. Zo heeft hij veel kennis opgedaan over de zogeheten blauwe zones, gebieden waarin mensen relatief gezond oud worden. Ook dit belooft een interessante lezing te worden. Mocht u alsnog belangstelling hebben en zich nog niet hebben aangemeld, dan is nu het moment om dat te doen!


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-aan-de-slag.md)

## Van de Voorzitter: Prettige feestdagen en een gelukkig en gezond 2026 !

![Van de Voorzitter: Prettige feestdagen en een gelukkig en gezond 2026 !](https://kveo.nl/images/portretfotos/peter_dohmen.jpg)

Terwijl het jaar 2025 zijn laatste weken ingaat, wil ik als voorzitter graag een moment nemen om samen met u terug te blikken en vooruit te kijken. Het is een traditie die ons verbindt en ons de gelegenheid biedt om stil te staan bij wat achter ons en voor ons ligt. 

 Afgelopen jaar was in veel opzichten een turbulent jaar. In eerste instantie denk ik dan aan de conflicten die de afgelopen periode de media hebben gedomineerd. Maar 2025 is ook het jaar waarin de grote afhankelijkheid van de Verenigde Staten nog eens pijnlijk duidelijk werd. Het feit dat we niet meer blindelings kunnen vertrouwen op onze grootste bondgenoot, introduceert extra uitdagingen op het gebied van veiligheid, internationale handel en klimaat. Met grote interesse kijkt de wereld uit naar de tussentijdse verkiezingen in november 2026: een eerste belangrijke indicator of de Amerikaanse kiezers de koers van hun huidige regering steunen of dat we op termijn veranderingen kunnen verwachten.

 Ondertussen zijn we hier in Nederland naar de stembus geweest. De kaarten zijn opnieuw geschud en alle ogen zijn gericht op het formatieproces. Geen gemakkelijke opgave, gezien de ‘stevige’ standpunten die sommige politieke partijen hebben ingenomen. Ik ben benieuwd of dit zal leiden tot de zo noodzakelijke stabiliteit.

 In 2025 heeft onze vereniging zich wederom onderscheiden door saamhorigheid, betrokkenheid en toewijding. Dankzij de inzet van onze vrijwilligers, vooral binnen de rayons, zijn talrijke activiteiten en bijeenkomsten succesvol verlopen. Uw aanwezigheid en enthousiasme houden onze vereniging levendig en versterken de onderlinge cohesie en kameraadschap. Daar mogen we met recht trots op zijn.

 
#### *Uw aanwezigheid en enthousiasme houden onze vereniging levendig en versterken de onderlinge cohesie en kameraadschap*

 Ook was er veel aandacht voor diverse facetten van ‘het ouder worden’. Daarbij moet u onder andere denken aan door onze vereniging georganiseerde interactieve sessies over (levens)testamenten en wilsbeschikkingen. In het verlengde hiervan is de regeling ‘Tegemoetkoming notariskosten’ van kracht geworden, waarvoor de eerste leden zich al hebben aangemeld. Een extra reden om lid te worden van de KVEO, wat belangrijk is voor het voortbestaan van onze vereniging op langere termijn. Recent zijn we een nieuwe campagne gestart onder het motto ‘Leden werven Leden’. Elders in deze editie vindt u meer informatie over hoe u hier als lid een positieve bijdrage aan kunt leveren.

 Daarnaast hebben we afgelopen jaar ook weer de nodige aandacht besteed aan uw belangenbehartiging, met name op het gebied van pensioenen. Dat doen we niet alleen ‘collectief’ (in overleg met de Pensioenkamer, ABP en andere verenigingen van gepensioneerden), maar ook individueel. Steeds meer leden vinden de weg naar het bestuur en onze adviseurs, als zij worden geconfronteerd met problemen die zij niet zelf kunnen oplossen. Deze ondersteuning door onze vrijwilligers is minder zichtbaar, maar daardoor niet minder belangrijk. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om alle KVEO-vrijwilligers nog eens expliciet te bedanken voor hun inzet.

 Vooruitkijkend naar 2026 staan er alweer mooie plannen op de agenda. We hopen u allen, gezond en wel, te mogen begroeten op onze bijeenkomsten en evenementen. Uw inbreng en aanwezigheid zijn een belangrijke voorwaarde voor het succes van onze vereniging. Namens het bestuur wens ik u en uw dierbaren fijne feestdagen en een voorspoedig, gezond en inspirerend nieuwjaar. Laten we samen blijven bouwen aan onze sterke en hechte vereniging.


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-prettige-feestdagen-en-een-gelukkig-en-gezond-2026.md)

## Van de Voorzitter: Stuurloos dobberen we naar wederom verkiezingen

![Van de Voorzitter: Stuurloos dobberen we naar wederom verkiezingen](https://kveo.nl/images/portretfotos/peter_dohmen.jpg)

**Na de langste formatie ooit (299 dagen) werd het Kabinet Rutte 4 (VVD, D66, CDA en CU) op 10 januari 2022 beëdigd. Na ca. anderhalf jaar viel dit kabinet over de asielcrisis en bood op 7 juli 2023 haar ontslag in bij de Koning en was vanaf dat moment demissionair. Op 22 november van dat jaar volgden er verkiezingen en na lang onderhandelen werd het kabinet Schoof (PVV, VVD, NSC en BBB) geformeerd. Dit kabinet kon rekenen op een ruime meerderheid in de Tweede Kamer (88 van de 150 zetels), maar in de Eerste Kamer was dat niet het geval en dus was het kabinet afhankelijk van steun van oppositie-partijen. Met het motto ‘Hoop, lef en trots’ ging het nieuwe kabinet op 2 juli 2024 aan de slag.**

  

 Het was van groot belang voor ons land dat er een stabiele regering zou aantreden. Er lagen langslepende binnenlandse dossiers op het gebied van asiel, stikstof, woningbouw en de afhandeling van de toeslagenaffaire die slagvaardig moesten worden opgepakt. Tel daarbij op de grote zorgen over onze veiligheid na de illegale annexatie van de Krim en de oorlog in Oekraïne.

 Ook op het gebied van buitenlandse betrekkingen en handelsbelangen is het alle ‘hens aan dek’. Met het aantreden van de nieuwe Amerikaanse regering is er twijfel ontstaan over het commitment van de Verenigde Staten aan NAVO’s artikel 5, voor de Russische agressor werd de rode loper uitgerold en de Europese leiders moesten diep buigen om mee te mogen praten over een oplossing van de oorlog in Oekraïne. En alsof dat nog niet genoeg was dreigen de VS te pas en te onpas met handelstarieven om hun ‘bondgenoten’ te dwingen naar hun pijpen te dansen. Ondertussen tekent zich voor de ogen van de hele wereld in Gaza een humanitaire crisis af. Orthodoxe krachten in de Israëlische regering lijken   
‘vrij spel’ te krijgen om hun conservatieve ideeën te realiseren ten koste van de Palestijnse bevolking. Ook hier missen we effectieve internationale beïnvloeding om dit te stoppen en erger te voorkomen.

 Nu stond het huidige kabinet al niet bekend om zijn doortastende aanpak van de grote uitdagingen die op het bordje liggen. Na elf maanden – wederom na onenigheid over de asielmaatregelingen – vertrok de PVV op 3 juni uit het kabinet. Andere partijen uitten hun onbegrip en afkeuring over deze stap: “Niet in het landsbelang!” werd er gescandeerd. Alsof dat nog niet genoeg was stapte, twee maanden voor de verkiezingen, ook het NSC op uit het inmiddels demissionaire kabinet, dat nu nog steunt op slechts 32 van de 150 zetels. Inmiddels worden de messen geslepen voor de komende verkiezingen en welke verwachtingen kun je dan nog hebben van dit minderheidskabinet?

 
#### *De huidige crisisomstandigheden vragen allesbehalve om instabiliteit*

 Teleurstellend is het gebrek aan leiderschap en vooral het feit dat onze volksvertegenwoordigers er maar niet in slagen om in tijden van crisis het landsbelang boven hun eigen partij en individuele belangen te stellen. De huidige crisisomstandigheden vragen allesbehalve om instabili-teit. Dit leidt tot onvrede bij de kiezers.

 Op 29 oktober gaan we weer naar de stembus. En zoals een groot voetballer ooit sprak: “elk nadeel heb z’n voordeel”. In het licht van de eerdergenoemde strategi-sche ontwikkelingen op het gebied van veiligheid, asiel, milieu, internationale betrekkingen en handel, is het goed dat alle partijen zich opnieuw positioneren en voor de kiezer duidelijke keuzes maken. Kijkend naar de peilin-gen, is de verwachting dat er minimaal drie, maar waar-schijnlijk weer vier partijen nodig zullen zijn voor een meerderheid. Dat betekent dus prioriteiten stellen, compromissen sluiten en onderhandelen waarbij het landsbelang niet het oog wordt verloren.

 Wat we nodig hebben is een verkiezingsuitslag die leidt tot een korte formatie met als resultaat een stabiele coalitie met mandaat, zowel in de Tweede, als ook in de Eerste Kamer.

 Wishful thinking? We gaan het zien!


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-stuurloos-dobberen-we-naar-wederom-verkiezingen.md)

## Van de voorzitter: Onrecht

**Op 4 en 5 mei hebben wederom vele herdenkingen en festiviteiten plaatsgevonden, waarin we stilstaan bij hen die grote offers hebben gebracht voor vrede en veiligheid. Dit jaar was er een openlijke discussie of we op dit soort momenten ook stil moeten staan bij de slachtoffers van recente conflicten. Het staat iedereen natuurlijk vrij wat hij of zij wil herdenken, maar ik ben blij dat het aantal verstoringen van vooral de evenementen op 4 mei toch redelijk beperkt is gebleven.**

 Vrij kort daarna ben ik voor een korte vakantie in Normandië geweest. Op de route daarheen passeer je plaatsen als Diksmuide, Ieper en Duinkerke. Je kruist de rivier de Somme om uiteindelijk in Normandië aan te komen via plaatsen als Caen, St Lô, Bayeux, enzovoort. Allemaal plaatsen die herinneringen naar boven brengen aan de geschiedenislessen over de twee wereldoorlogen uit de vorige eeuw. Zeker als je de stranden van Normandië bezoekt waar de landingen op D-day hebben plaatsgevonden, inmiddels 81 jaar geleden, realiseer je je welke offers zijn gebracht door hen die ons hebben bevrijd van de Nazi-overheersing. Niet alleen: ‘Opdat wij niet vergeten’, maar vooral ook: dit mag nooit meer gebeuren!

 Ik kan niet voorkomen dat mijn gedachten verder dwalen naar de actuele conflicten in Oekraïne en Gaza.

 In Oekraïne is er na ruim drie jaar nog geen zicht op een permanent staakt-het-vuren, ook niet na de eerste honderd dagen van de nieuwe Amerikaanse regering. Verder dan de uitruil van krijgsgevangenen en een staakt-het-vuren voor korte tijd (dat bovendien weer werd geschonden), kwamen beide landen niet. De standpunten liggen mijlenver uiteen en op het moment van schrijven weigert de Russische leider om met zijn Oekraïense tegenhanger in gesprek te gaan. Dagelijks zijn wij deelgenoot van de oorlogshandelingen over en weer, grote aantallen oorlogsslachtoffers en het ondraaglijk lijden van de burgerbevolking. Ook in Gaza is er geen zicht op een oplossing. De Israëlische regering heeft verklaard dat het bevrijden van de resterende gijzelaars ondergeschikt is aan ‘de overwinning op onze vijanden’. Onderwijl neemt de disproportionaliteit van de effecten van het Israëlisch optreden dag na dag verder toe. Dagelijks kijken we ook hier naar de dramatische gevolgen voor de civiele bevolking. Al deze conflicten kunnen we natuurlijk niet op één hoop gooien. Ze hebben allemaal hun eigen achtergronden, oorzaken en omstandigheden. Maar toch, wat blijft is een onbevredigend gevoel van onrecht en machteloosheid. Los van het feit dat we er alles aan moeten doen om te zorgen dat wij, in samenwerking met andere gelijkgezinde landen, moeten voorkomen dat onze eigen bevolkingen gevrijwaard blijven van dit soort onrecht, is in mijn ogen ook de vraag gerechtvaardigd:

 
> ### Dagelijks kijken we naar de dramatische gevolgen voor de bevolking van Gaza

 Hebben we er alles aan gedaan om onrecht elders te stoppen?

 Het publiekelijk veroordelen en afstand nemen van het optreden waarbij het humanitair recht wordt geschonden, blijkt in de praktijk, veelal om politieke redenen, niet altijd te gebeuren. Zelfs in ons kleine landje worstelt onze regering met dit vraagstuk. Dat er nu een internationaal onderzoek komt naar de handelwijze van Israël in Gaza zal naar mijn oordeel niet het verschil gaan maken en heeft geen effect op korte termijn. Oproepen vanuit de VN en uitspraken van het International Court of Justice leidden ook al niet tot bezinning. Nadenken over toekomstige tribunalen, waarin leiders ter verantwoording worden geroepen voor hun politieke en militaire beslissingen, is nodig, maar zal eveneens op korte termijn niets veranderen. Wie of wat dan wel? Waar zijn die wereldleiders met een goed gevoel voor rechtvaardigheid en voldoende macht en aanzien die wel het verschil durven en willen maken? Of is men te druk met nationale belangen en het sluiten van ‘deals’ in eigen nationale interessegebieden?

 Het is mijns inziens de hoogste tijd dat regeringsleiders zich houden aan internationaal overeengekomen waarden en normen en waar dat niet het geval is, de internationale gemeenschap maximaal druk uitoefent teneinde onnodig lijden zoveel mogelijk te voorkomen!


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-onrecht.md)

## Van de voorzitter: De Wake-Up call

![Van de voorzitter: De Wake-Up call](https://kveo.nl/images/portretfotos/peter_dohmen.jpg)

**In de vorige versie van Eervol was ik reeds kort ingegaan op de verwachte effecten van de ‘wisseling van de wacht’ in Washington. Inmiddels heeft de overdracht plaatsgevonden en de Trump-administration is in charge. Gelijk na hun aantreden werd de wereld geconfronteerd met decreten en nieuwe ideeën die verstrekkende gevolgen kunnen hebben. De uitlatingen over Groenland, het Panamakanaal, de Gazastrip en Oekraïne leidden alom tot grote verbazing en zorgen over gebrek aan respect voor de soevereiniteit van onafhankelijke staten, en dit zelfs in de NAVO waarbinnen bondgenoten zich jarenlang schouder aan schouder hebben ingezet voor vrede en veiligheid.**

 In de media wordt openlijk twijfel uitgesproken of wij in Europa kunnen blijven vertrouwen op de Amerikaanse paraplu binnen de NAVO. Dit zou een kantelpunt in onze transatlantische geschiedenis betekenen maar laten we hopen dat het niet zover komt. Op het moment van schrijven hebben de eerste gesprekken tussen de VS en Rusland plaatsgevonden over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Daarmee lijkt er een einde te komen aan de isolatie van Rusland. Voorafgaande aan de onderhandelingen meldde de Amerikaanse president al dat Oekraïne bezet gebied moet inleveren. Ook een lidmaatschap van de NAVO kon niet rekenen op steun van de VS. Dit moet president Poetin ongetwijfeld als muziek in de oren hebben geklonken. En alsof dat nog niet alles was, gaf de VS ook nog eens aan dat zij niet bereid zijn troepen te leveren voor een eventuele stabilisatiemacht die een ‘staakt-het-vuren’ zou moeten bewaken. Dit werd door de Russische delegatie al gelijk als vertrekpunt in de onderhandelingen gezien. De inmiddels ontstane verwarring en de daarmee gepaard gaande onzekerheid over veiligheidsgaranties gaan verder dan alleen de Oekraïne. Ongeacht de exacte uitkomst van de gebiedsonderhandelingen, zal de manier waarop een overeenkomst wordt geïmplementeerd en gehandhaafd, van groot belang zijn voor de Europese veiligheid op langere termijn. Dit geldt zeker voor onze NAVO-bondgenoten Estland, Letland en Litouwen, die volledig afhankelijk zijn van de afschrikking via artikel 5. Een gedemilitariseerde zone met beperkte troepenmacht met al dan niet een VN-mandaat, zal naar mijn mening onvoldoende blijken om Poetins expansiedrang effectief af te stoppen. Er is meer nodig! Het feit dat de Amerikaanse president heeft aangegeven dat hij niet van plan is om bij te dragen aan een eventuele troepenmacht, verhoogt de druk op de Europese bondgenoten. Ik hoop dat deze sense of urgency inmiddels is doorgedrongen tot alle Europese regeringen en dat er bereidheid is om onze collectieve verdediging op het vereiste niveau te brengen. Het gaat om militair vermogen en weerbaarheid van onze samenlevingen om een potentiële tegenstander af te schrikken en dat is veel meer dan geld alleen!

 
> Militair vermogen + weerbaarheid van onze samenlevingen

 De afgelopen jaren was het leiderschap in Europa ver te zoeken. De Britten hadden de EU reeds in 2020 verlaten. Ook Duitsland en Frankrijk hebben het leiderschap niet kunnen invullen, mogelijk vanwege interne verdeeldheid en andere prioriteiten. En dan zijn er natuurlijk nog de andersdenkende naties zoals Hongarije en Slowakije, die het lastig maakten om een eensgezind standpunt richting Poetin in te nemen. Ook de vele sancties uit de EU hebben Rusland niet op andere gedachten gebracht. Lichtpuntje is dat de Duitse verkiezingen de basis lijken te hebben gelegd voor een werkbare coalitie. In dit stadium van verwarring blijft de vraag of de soep ook zo heet wordt gegeten als deze wordt opgediend. Echter, over het feit dat er sprake is van een ‘stevige’ wake-up call uit Washington, bestaat mijns inziens geen enkele twijfel. Van belang is dat we de rust bewaren, blijven uitgaan van onze eigen waarden en normen en natuurlijk onze verantwoordelijkheid nemen om de afhankelijkheid van de VS te reduceren. Dat is niet alleen noodzakelijk voor onze eigen veiligheid, maar zeker ook voor het NAVO-bondgenootschap. Ik wens onze secretaris- generaal, Mark Rutte, veel succes bij de komende Top in Scheveningen.

 Voordat ik afsluit breng ik nog even onze Algemene Vergadering onder uw aandacht. Die is op 17 april en zal traditiegetrouw plaatsvinden in Bronbeek. Naast de jaarvergadering, kijken we uit naar een interessant verhaal van genmaj KLu (bd) Pieter Cobelens, waarin hij zijn blik op de wereld met ons zal delen. Verder is er voor onze partners een bezoek aan het gerenoveerde museum geregeld en natuurlijk hebben we weer een overheerlijke rijstmaaltijd in de Kumpulan besteld. Tot de 17de!


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-de-wake-up-call.md)

## Van de voorzitter: Het jaar 2024

![Van de voorzitter: Het jaar 2024](https://kveo.nl/images/portretfotos/peter_dohmen.jpg)

De uitslag van de verkiezingen in de VS zal niemand zijn ontgaan en hoewel velen wellicht hadden gehoopt op een andere uitkomst, moeten we de komende jaren rekening houden met een koers die meer dan in het verleden wordt gedreven door nationale belangen. Dit zullen we in Europa zeker gaan merken op de gebieden veiligheid, handelsrelaties en minder prioriteit aan globale klimaatdoelstellingen. Dat vereist visie, eensgezindheid en daadkracht van ons land om samen met hun partners in de EU de juiste strategische koers in te zetten om onze lange termijn doelstellingen zeker te stellen.

 Het lijkt mij dat stabiliteit in onze eigen regering daar een belangrijke voorwaarde voor is. Een korte terugblik in 2024 schept echter niet veel vertrouwen en laten we hopen dat er in 2025 betere tijden aanbreken. Voordat ik terugkijk naar het afgelopen verenigingsjaar wil ik eerst nog even terugkomen op onze vorige editie van Eervol. Daarin zaten twee bijdrages, één van Hank van Ballegooij en één van mij, waarin we onze zorgen hebben uitgesproken over de toenemende onbalans aan aandacht voor veteranen en ‘hen die niet uitgezonden zijn geweest’. Hier heeft de redactie nogal wat reacties op ontvangen. Blijkbaar zijn er veel meer leden die zich hieraan storen en wordt het tijd dat hier verandering in komt. Dank voor de reacties en we zullen in het bestuur overwegen hoe wij dit op gepaste wijze onder de aandacht bij Defensie kunnen brengen.

 Terugkijkend was 2024 een bewogen verenigingsjaar dat deels in het licht stond van de Wet Toekomstige pensioenen (WTP) en het hoorrecht in het kader van het Transitieplan. Positief is dat we als KVEO als volwaardig gesprekspartner voor zowel de Pensioenkamer als voor het ABP-bestuur worden gezien. Jammer blijft dat er weinig met onze inbreng is gedaan. Blijkbaar had men zich vooraf volledig gecommitteerd aan de onderhandelingsresultaten met de sociale partners. Wel wordt er de laatste jaren weer geïndexeerd, maar daarmee kunnen we de prijsinflatie niet bijhouden. Volgens het CBS kwam deze in november 2024 uit op 4,0%. De 1,84% pensioenverhoging door het ABP komt daar niet bij in de buurt, hoewel er binnen de algemene spelregels wel ruimte was voor een beter resultaat. Het blijft ook de komende jaren ‘alle hens aan dek’ op dit dossier.

 Op het gebied van welzijn en zorg was er natuurlijk een belangrijke rol weggelegd voor onze rayons, die wederom de nodige sociale activiteiten hebben georganiseerd. Dit jaar was er ook meer aandacht voor eenzaamheidsbestrijding en hebben wij de nodige leden geholpen met individuele vragen of problemen. Ook op het gebied van veteranenzorg was er een aantal initiatieven. Dit alles typeert de saamhorigheid en solidariteit binnen onze vereniging. In 2024 verschenen er mooie edities van ons verenigingsblad met vele lezenswaardige artikelen en bijdragen van redactie en leden. Ook de KVEO-website is ingrijpend gemoderniseerd. Zeker voor diegenen die wat minder vaak op internet zijn, is het de moeite waard om onze website ([kveo.nl](https://kveo.nl)) te bezoeken.

 Tenslotte waren er ook op bestuurlijk niveau vele initiatieven. Ik denk daarbij aan de contacten met verwante verenigingen, de modernisering van onze IT-infrastructuur en het verder professionaliseren van ons archief. Ook financieel lijkt 2024 een goed jaar voor de vereniging te worden. Kortom, dat ziet er allemaal prima uit! Blijft er dan niets meer te wensen over? …… Tja, meer aanwas aan nieuwe leden zou welkom zijn. Het gaat hierbij niet zozeer om de absolute aantallen of de extra financiën die nieuwe leden met zich meebrengen, maar veel meer om het enthousiasmeren van ‘jonge gepensioneerden’ om lid te worden. Dat is van belang voor de continuïteit voor de langere termijn. Dit onderwerp zal ook in 2025 weer op onze agenda staan. In dit kader doe ik nog eens beroep op ons allen, immers ‘**leden werven leden**’.

 Tot zover mijn terugblik. Het is volstrekt helder dat het succes van onze vereniging geen vanzelfsprekendheid is. Dit is het resultaat van de vrijwillige inzet van velen van ons binnen de rayons, de redactie, het bestuur, adviseurs en ondersteuners. Ik wil dan ook allen bedanken die zich afgelopen jaar weer met hart en ziel hebben ingezet voor de belangen van onze vereniging en haar leden: chapeau! Rest mij u veel leesplezier toe te wensen.

 ***Fijne feestdagen en een gelukkig en vooral gezond 2025!***


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-het-jaar-2024.md)

## Van de voorzitter: RESPECT!

**Begin augustus hebben we kunnen genieten van de Olympische Spelen die deze keer door Frankrijk werden georganiseerd. Prachtige prestaties werden neergezet door vele sporters uit een heel groot aantal landen. Op vele gebieden waren zij weer sneller, sprongen hoger of verder waardoor ook deze keer weer oude records sneuvelden en nieuwe werden neergezet. Nederland deed het deze keer zeer goed. Onze olympische ploeg keerde huiswaarts met maar liefst 34 medailles: 15 keer goud, 7 keer zilver en 12 keer brons. Daarmee nemen we plaats 6 in op de wereldranglijst.**

 Wanneer je dit zou spiegelen op het aantal burgers met de Nederlandse nationaliteit, dan zouden we verreweg het meest succesvolle land in de wereld zijn en dat verdient alom respect. Dat geldt m.i. niet alleen voor de sporters die met mooie medailles huiswaarts keerden, maar zeker ook voor al die andere deelnemers die zich jarenlang hebben voorbereid en alles hebben gegeven maar uiteindelijk niet het hoogste podium hebben gehaald: Chapeau!

 Enkele weken eerder, op de nationale veteranendag, was er ook veel aandacht voor onze veteranen. Een goed georganiseerde dag waarop Nederland niet alleen aandacht besteedt maar vooral ook zijn respect toont aan de (oud-)collega’s die gedurende afgelopen decennia op vele plekken in de wereld zich hebben ingezet voor vrede en veiligheid. Een letterlijk en figuurlijk mooie dag, startend met een sfeervolle ontvangst in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, gevolgd door een openbare medailleuitreiking voor Paleis Escher. Daarna het defilé dat door Zijne Majesteit de Koning werd afgenomen en gedurende de hele dag een gezellig samenzijn op het Malieveld. Als KVEO hebben wij ook dit jaar weer ons steentje bijgedragen door acte de présence te geven. We waren niet alleen vertegenwoordigd met een stand, maar er heeft ook weer een detachement van onze vereniging meegelopen in het defilé, met dank aan de organisatoren en de deelnemers.

 Aandacht en respect voor onze veteranen en vooral voor de offers die zij hebben gebracht, is zonder meer een goede zaak. Zij hebben dit dubbel en dwars verdiend. Toch, als ik op zo’n dag naar het defilé kijk en later over het Malieveld wandel, vraag ik mij af waar al die andere collega’s zijn. Ik denk dan aan hen die ‘niet zijn uitgezonden’, maar die zich wel hun hele diensttijd hebben ingezet in Nederland, in de overzeese gebieden, in Duitsland en op vele andere plekken in de wereld. Wanneer staan we stil bij hun inzet, hun offers en hun bijdrage aan vrede en veiligheid? Ik heb moeite om deze vraag te beantwoorden en voel me daar een beetje ongemakkelijk bij omdat ik van mening ben dat ook zij recht hebben op aandacht en respect.

 
## *Wanneer staan we stil bij de inzet van hen die zich niet veteraan mogen noemen?*

 Met enige regelmaat worden de criteria van de veteranenstatus opnieuw geëvalueerd. Dat is altijd een precaire zaak omdat velen van mening zijn dat het uitbreiden van de toetsingscriteria uiteindelijk tot devaluatie van de status zou kunnen leiden. Andere landen hebben daarentegen er juist voor gekozen om de veteranenstatus laagdrempelig toe te passen door bijvoorbeeld onderscheid te maken tussen veterans en war veterans. Zo ontstaan er meer mogelijkheden om ook aandacht te besteden aan hen die wellicht niet zijn uitgezonden, maar toch een substantiële bijdrage hebben geleverd aan vrede en veiligheid.

 Dat zal tot een betere balans leiden en de samenhorigheid en de verankering van de krijgsmacht in de samenleving alleen maar ten goede komen. Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, maar uiteindelijk draait het om aandacht en vooral zichtbaar en voelbaar respect vanuit de samenleving. Dat geldt voor de hele krijgsmacht en niet alleen voor onze veteranen.

  Ere wie ere toekomt en laten we niemand vergeten! 


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/van-de-voorzitter-respect.md)

## Het erfgoed van de Koude Oorlog

**Op 18 april heeft de jaarlijkse Algemene Vergadering van onze vereniging plaatsgevonden, zoals gebruikelijk op Bronbeek. Zonder in te gaan op de details kijk ik, samen met de overige 125 deelnemers, terug op een zeer geslaagde bijeenkomst waarin we als bestuurverantwoording hebben afgelegd over het gevoerde beleid en de plannen voor de komende periode.**

 Het is elk jaar weer een afweging welk thema we in het ‘voorprogramma’ aan de orde willen stellen. Dit jaar hebben we als bestuur gekozen voor het cultureel erfgoed van de Koude Oorlog. Dat past ook goed in de artikelenreeks die we momenteel in Eervol publiceren. Door alle aandacht die vanuit de regering en Defensie wordt besteed aan het Veteranenbeleid is de periode tussen het einde van de Tweede Wereldoorlog en de val van de Berlijnse muur wat in de vergetelheid geraakt. Dat is jammer en zeker niet in de laatste plaats als we ons realiseren dat een hele generatie zich decennialang met hart en ziel heeft ingezet om de vrede op ons continent te bewaren.

 De lezing van Marc Stappers van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) viel dan ook zeer in de smaak. In zijn interactieve lezing ging hij in op het project waarin objecten worden geselecteerd die voor het nageslacht moeten worden bewaard om herinneringen aan de Koude Oorlog te behouden. Het selecteren van objecten, ze conserveren en toegankelijk maken voor toekomstige bezoekers, is een loffelijk streven. De herinnering gaat echter pas leven als deze objecten worden gekoppeld aan de bijbehorende verhalen en achtergronden. Die gedachte triggerde bij mij het idee van een ‘Koude Oorlog Museum’ waarin informatie bij elkaar zou kunnen worden gebracht over de dreiging vanuit het Warschau Pact, de verdedigingsplannen, de voorbereidingen, de mobilisatie en de oefeningen die zo typerend waren voor die periode. Hoe was het ook weer: dienstplicht, reservisten, civiele verdediging, NBC-verdediging, bunkers, schuilkelders, mobilisatie-complexen, oefeningen Reforger, enz. enz. Daar zou je dan best één van die Koude-Oorlog-objecten voor kunnen reserveren.

 De lezing leidde in ieder geval tot een levendige discussie, waarin vanuit de zaal vele suggesties en adviezen Peter Dohmen naar voren werden gebracht. We hebben de spreker aangeboden om als KVEO te bemiddelen, indien de RCE een beroep zou willen doen op de kennis en ervaring van onze leden. Na afloop hebben we genoten van een uitstekende rijstmaaltijd in de Kumpulan. Dank aan alle organisatoren en dank dat we ook dit jaar hier in Bronbeek te gast mochten zijn.

 
### *De KVEO biedt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aan te bemiddelen als deze een beroep wil doen op de kennis en ervaring van onze leden.*

 Ik wil afsluiten met een opmerking over het transitieplan in het kader van het nieuwe pensioenstelsel. Ook in de afgelopen periode heeft de Commissie Pensioenen & Uitkeringen zich in het kader van het ‘hoorrecht’ weer ingezet voor uw belangen. Helaas moet ik constateren dat er niet veel met onze inbreng is gebeurd. Met uitzondering van ons verzoek voor een degelijk communicatieplan, zijn onze adviezen om de effecten van het plan meer evenwichtig over de verschillende leeftijdsgroepen te verdelen, genegeerd. Mede gelet op het veel te laat, pas na het volledig uitonderhandelen van het concept transitieplan, betrekken van de verenigingen van gepensioneerden (waaronder de KVEO), heeft het er alle schijn van dat het nooit de bedoeling was om onze inbreng serieus te nemen. U heeft daar in onze nieuwsbrieven meer in detail over kunnen lezen en ik volsta dan ook met een verwijzing. Verderop in deze editie vindt u nog meer informatie over dit onderwerp. Rest mij u ook deze keer weer veel leesplezier toe te wensen.


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/het-erfgoed-van-de-koude-oorlog-3.md)

## Jaarrede Voorzitter | AV 2024

Op 18 april heeft onze voorzitter Peter Dohmen zijn jaarrede uitgesproken tijdens de Algemene Vergadering te Bronbeek.  
Belangrijke elementen in deze lezing waren het afnemende ledenaantal, de aandacht voor saamhorigheid en eenzaamheidsbestrijding en de recente ontwikkelingen in het pensioendossier.

 
# Jaarrede 2024

 Onder dit agendapunt wil ik graag even terugkijken naar het afgelopen bestuursjaar. Maar laat ik beginnen met even stil te staan bij de bredere context. 2023 was natuurlijk een bijzonder bewogen jaar. Met de oorlog tussen Oekraïne en Rusland en de escalatie van het Israëlisch-Palestijns conflict in het Midden-Oosten heeft er een significante kentering plaatsgevonden in de maatschappelijke bewustwording van de veiligheidsrisico’s waarmee wij als westerse democratieën worden geconfronteerd.

 Na decennialange bezuinigingen lijkt er een einde te zijn gekomen aan de afslankingen en inkrimpingen van de krijgsmacht. Voor wat betreft onze veiligheid leunen we sterk op het NAVO-bondgenootschap waarvan de strategie nog steeds is gebaseerd op ‘Deterrence and Defence’ oftewel ‘If you want peace, prepare for war!’. Dat betekent opbouwen en versterken van onze krijgsmachten en zeker niet in de laatste plaats aandacht voor voortzettingsvermogen op de langere termijn, zowel in militaire als in maatschappelijke zin. Daarbij worden landen meer dan voorheen aangesproken op het al dan niet voldoen aan de afgesproken 2%-norm dat jaarlijks zou moeten worden geïnvesteerd in veiligheid.

 Vanuit Europa wordt met grote belangstelling gekeken naar de aankomende verkiezingen in de VS en vooral hun toekomstige commitment richting de verdediging van het Europese continent. Hoe het ook zij, de organisatie waar wij ons decennia lang voor hebben ingezet, staat voor grote uitdagingen !

 2023 was natuurlijk ook het jaar van de val van het kabinet Rutte-4. Mede ingegeven door verhardende discussies over het Nederlandse asielbeleid en over de lange termijn klimaatdoelen en de wijze waarop deze zouden moeten worden gerealiseerd, heeft er een stevige verschuiving in het politieke landschap plaatsgevonden. Ook worden de tekorten op het gebied van woningbouw, en medische zorg en vooral ouderenzorg steeds duidelijker.  
Dat zijn toch zaken die ons allen raken. Momenteel wordt er een nieuw kabinet geformeerd. Ik wens de nieuwe bewindslieden veel wijsheid met de voorliggende keuzes.

 
## Het KVEO-verenigingsjaar

 Terug naar onze vereniging en in het bijzonder naar de ontwikkelingen van afgelopen jaar. In de vergaderstukken heeft u kennis kunnen nemen van het Bestuursverslag 2023 met daarin een overzicht van de vele bestuurs- en verenigingsactiviteiten. Ik heb daaruit een drietal onderwerpen geselecteerd, die ik vandaag nader wil toelichten:

 
- Het afnemende ledenaantal;
- De aandacht voor saamhorigheid en eenzaamheidbestrijding en;
- De recente ontwikkelingen op het gebied van het pensioendossier.

 Als eerste het ledenbestand: we moeten met elkaar constateren dat ons ledenbestand vergrijst. Mede als gevolg van de hoge gemiddelde leeftijd (76) ontvallen ons jaarlijks een groot aantal collega’s en de instroom van de laatste decennia kan dit, spijtig genoeg, niet bijhouden. Het gevolg is dat ons ledenbestand gestaag afneemt. Dit vormt een bedreiging voor het voortbestaan van de vereniging op de langere termijn.

 Ter illustratie: rond het millennium telde de vereniging nog ca 4.000 leden, in 2010 waren dit er nog maar 3.500 en in 2020 waren we gezakt naar 2.300 leden. Momenteel telt onze vereniging iets meer dan 2.000 leden en dit ondanks het feit dat afgelopen jaar zo’n 60 partners lid begunstiger zijn geworden. De snelle rekenaar zal concluderen dat ons bestand met ca 100 leden/jaar afneemt.

 Het is een weerbarstig probleem waar we de afgelopen 2 decennia nauwelijks grip op hebben gekregen. Een extra uitdaging vormt de wetgeving op het gebied van bescherming van persoonsgegevens. Daardoor ontberen we adresgegevens om potentiële leden direct te benaderen. Toch hebben we zowel afgelopen jaar als ook dit jaar weer een aantal initiatieven ondernomen om te trachten deze negatieve trend om te buigen. Daarbij moet u o.a. denken aan:

 
- Het in direct contact treden met de krijgsmachtdelen en hen te verzoeken informatie over de KVEO te verstrekken aan aanstaande dienstverlaters;
- Het verbeteren van onze communicatiefunctie, kijk naar onze geactualiseerde website, onze nieuwe flyer, onze periodiek Eervol (waar we steeds vaker positief reacties op ontvangen), onze nieuwsbrieven en onze presentie tijdens diverse herdenkingen en aanwezigheid op Veteranendag;
- Een sober contributiebeleid: met een contributie van €30 per jaar proberen we de financiële drempel om lid te worden (en te blijven) zo laag mogelijk te houden en dan zijn de eerste 12 maanden ook nog eens gratis, als een soort proeftijd;
- In 2025 hebben we ons voorgenomen om de aantrekkelijkheid van de vereniging nog eens te evalueren, door te kijken welke ledenvoordelen er bij andere verenigingen bestaan, die ook voor de KVEO interessant zouden kunnen zijn (bv kortingen, bv op verzekeringen etc.);
- Maar we doen ook een beroep op onze rayonofficieren en op u als leden om (oud)collega’s in uw kenniskring te enthousiasmeren om lid van onze vereniging te worden. Uiteindelijk geldt ook bij ons het adagium: Leden werven leden!

 Ik zou het voor wat betreft het ledenbestand hierbij willen laten en hoop dat al onze initiatieven uiteindelijk het beoogde effect zullen hebben.

 Het tweede onderwerp betreft saamhorigheid en meer specifiek het aspect eenzaamheidsbestrijding. Ik verwijs hiervoor naar een artikel in Eervol nr. 9 dat is geschreven door onze adviseur Zorg & Welzijn, Wim Frankenmolen. Hierin gaat hij in op de achtergronden van dit fenomeen en legt uit dat het risico op eenzaamheid toeneemt met het ‘ouder worden’.

 Mede gelet op de hoge gemiddelde leeftijd van onze leden hebben we gemeend dat het opportuun was om samen met de Rayon Officieren in de week van eenzaamheids-bestrijding afgelopen jaar, aandacht aan dit onderwerp te besteden. Ook hebben we in december 2023 een nieuwe functie, de zgn. ‘Nuldelijnszorger Eenzaamheidsbestrijding’, gecreëerd, die door ons lid Wim in ‘t Hout zal worden ingevuld. Daarmee hebben we getracht een bijdrage te leveren aan meer bewustwording en een betere ondersteuning. We hopen we dat de initiatieven een positieve stimulans vormen voor de sociale contacten binnen onze vereniging en een steuntje in de rug opleveren voor hen die dat even nodig hebben.

 Dan het derde en laatste punt dat ik aan de orde wil stellen en dat betreft het domein Pensioenen. Met de politieke instemming in 2023 van de Wet Toekomst Pensioenen (Wtp) en het voornemen om dit nieuwe stelsel per 1 jan 2027 in te voeren, het van groot belang is dat we de pensioenkennis en -capaciteit binnen onze vereniging voor de komende jaren zeker stellen. Dat is niet makkelijk omdat het een buitengewoon complex onderwerp betreft. Als bestuur hebben we besloten om de schaarse kennis op dit gebied te bundelen in de bestuurscommissie Pensioenen & Uitkeringen (CPU) en te zoeken naar continuïteit op de langere termijn. Ik ben blij om te melden dat ons lid Jo Kuklinski recent is toegetreden tot de commissie en samen met Abel Nijdam, Marcel Celie en Jan van Harmelen opkomen voor onze pensioenbelangen. Mocht u belangstelling hebben om hier aan bij te dragen, dan verzoek ik u dit bij mij of bij een van de andere bestuursleden kenbaar te maken. Dan naar de inhoud:

 Met de goedkeuring van de Wtp in zowel Eerste als Tweede kamer is de politieke basis gelegd voor een ingrijpende omvorming van het huidige collectieve pensioenstelsel naar een nieuw stelsel waarin sprake zal zijn van een meer individuele benadering van pensioenopbouw en -uitkering.

 We hebben getracht u zoveel mogelijk te informeren via diverse Nieuwsbrieven en bijdragen in onze periodiek Eervol. Ook hebben we recent, op 20 februari, een themadag over dit onderwerp georganiseerd.

 Van belang is om te weten dat de uitwerking van deze nieuwe wet plaatsvindt in de Pensioenkamer waar overheid samen met vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers de contouren van en de transitie naar het nieuwe stelsel met elkaar bespreken. Omdat wij als gepensioneerden daar niet rechtstreeks in worden betrokken, is in de Wtp vastgelegd dat ‘Hoorrecht’ wordt toegewezen aan verenigingen van gepensioneerden, die aan bepaalde voorwaarden voldoen. De KVEO voldoet hier aan en we hebben dus gebruik gemaakt van dit hoorrecht!

 Afgelopen weken en dagen is het bestuur en met name de Commissie Pensioenen en Uitkeringen druk bezig geweest met het beoordelen van het concept-Transitieplan, het afstemmen van onze bevindingen met andere verenigingen van gepensioneerden (VG’n) en het inbrengen van de gezamenlijke standpunten richting Pensioenkamer.

 De complexiteit van de materie maakt het niet mogelijk om hier op alle details in te gaan. Daarom beperk ik mij tot de hoofdlijnen:

 
- Allereerst hebben wij ons ongenoegen uitgesproken over het proces. We vinden dat we veel te laat in het proces zijn betrokken en ook onvoldoende tijd hebben gekregen om alle informatie tot ons te nemen en tot een oordeel te komen. Zeker in vergelijking met de tijd die de Sociale Partners zichzelf hebben gegund, voelen wij ons tekort gedaan. Dit is in strijd met de intentie van het hoorrecht !
- Ten tweede vinden wij dat ‘koopkrachtbehoud’ uitgangspunt moet zijn. We zien dat het voorliggende plan vooral stuurt tot het moment van ingang van het pensioen, maar dat er onvoldoende aandacht is voor het handhaven van de koopkracht ook na ingang van het pensioen. Wij zijn van mening dat ook in deze fase nadrukkelijk moet worden gestuurd op koopkrachtbehoud, zodat ons pensioen ook in de toekomst de prijsstijgingen zoveel mogelijk kan volgen;
- Ten derde zijn wij van mening dat er evenwicht moet bestaan tussen de verwachte effecten van het nieuwe stelsel op de toekomstige pensioen-vooruitzichten van alle deelnemers (jong, oud en gepensioneerd). Die lopen namelijk nogal uiteen. Ook vinden we dat er een betere oplossing moet komen om achterstallige indexatie van de afgelopen jaren in te halen. Daarnaast zijn wij van mening dat als het pensioenvermogen ook nog eens wordt gebruikt om de effecten van het opheffen van de doorsneepremie te compenseren, dat de balans voor ons als gepensioneerden onevenredig negatief uitvalt. Wij vinden dit niet evenwichtig en willen dit anders opgelost zien.
- Ten vierde de specifiek militaire aspecten: 
- Een deel van onze pensioenrechten, nl. dat deel dat is opgebouwd voor 2001, wordt op dit moment gefinancierd uit de begroting van Defensie. Deze rechten zullen in 2027, bij invoering overgedragen worden aan het ABP. Daarvoor heeft het kabinet op dit moment een substantieel bedrag in de begroting gereserveerd (€8,5 miljard). Wij zien dit als een absolute voorwaarde: m.a.w. er kan niet worden ingevaren als dit bedrag niet tijdig beschikbaar is en zouden graag zien dat dit risico wordt gemitigeerd in een alternatief plan.
- Daarnaast is er arbeidsvoorwaardelijk afgesproken, dat het pensioendeel dat uit dit bedrag wordt gefinancierd, in de toekomst niet zal worden gekort (de zgn. niet-korten-bepaling). In het nieuwe stelsel wil men dit risico ‘afkopen’ door extra vermogen toe te voegen aan uw persoonlijke pensioenpotjes. Allereerst zijn wij van mening dat de hoogte van de afkooppremie (1%) mogelijk te laag is en moet worden geverifieerd door een onafhankelijk specialist. Ten tweede wil men deze afkoop niet toepassen als de dekkingsgraad bij invaren hoger is dan 110. Wij zijn van mening dat dit risico zich ook voordoet bij hogere dekkingsgraden en dus in alle gevallen moet worden toegepast.

 Dit zijn de hoofdlijnen van ons commentaar. Tijdens de diverse hoorzittingen hebben we weliswaar ons commentaar kunnen inbrengen, maar hebben geen signalen dat men in de vaststelling van het Transitieplan ons op enigerlei wijze wil tegemoetkomen. Reden voor ons om aan te geven dat dat we vooralsnog niet kunnen instemmen met het voorliggende plan. Hierin worden we overigens door de andere VG’n (KG: 145.000 gepensioneerden, ANBO 125.00 leden) ondersteund. U heeft onze brief en ons persbericht kunnen lezen, waarover we ook de Minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen en de vaste commissie SZW van de Tweede Kamer hebben geïnformeerd.

 Het is nu wachten op de reactie van de Pensioenkamer en ondertussen beraden we ons op eventuele vervolgstappen. Ik verwacht dat de vakcentrales van overheidspersoneel binnenkort hun achterban gaan raadplegen en dat er daarna een besluit over het Transitieplan gaat vallen. Voor alle duidelijkheid de implementatie van het nieuwe stelsel staat pas gepland op 1 jan 2027. Tot die tijd blijven wij de ontwikkelingen volgen, komen op voor uw belangen en zullen u op de hoogte houden.  
Daar wil ik het voor dit moment bij laten.

 
## Afronding

 Dat brengt mij tot de afronding van het jaaroverzicht, maar toch niet voordat ik stil sta bij al die vrijwilligers die zich ook afgelopen jaar met veel enthousiasme hebben ingezet voor de vereniging. Daarbij denk ik aan:

 
- Alle adviezen en steun die door ons team is geboden aan leden die op welke manier dan ook even advies of een steuntje in de rug nodig hadden. Dit typeert de saamhorigheid en solidariteit binnen onze vereniging;
- Ik denk aan de activiteiten in alle rayons van de vereniging: graag dank ik onze rayonofficieren en hun plaatsvervangers voor alle initiatieven en organisatie van de regionale activiteiten.
- Ik denk aan alle activiteiten die nodig zijn om ons secretariaat, onze ledenadministratie, ons archief, onze infrastructuur, onze financiële administratie, etc. etc. op orde te houden;
- Ik denk aan de inzet van onze adviseurs op het gebied van veteranen, zorg en welzijn,
- En laten we de collega’s die zich bijna dagelijks inzetten om onze communicatie te verzorgen niet vergeten: denk daarbij aan onze periodiek Eervol, de nieuwsbrieven, de website, flyers etc. etc.
- En last but not least, onze leden in de Commissie Pensioenen en Uitkeringen, die momenteel overuren draaien om uw belangen zo goed mogelijk te behartigen.
- Well done !


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/jaarrede-voorzitter-av-2024.md)

## De gewenste defensiebijdrage en het nieuwe pensioenstelsel

**We worden bijna dagelijks geconfronteerd met de negatieve impact van het Russische regime onder Poetin. Na de annexatie van de Krim en de inval in Oekraïne zagen we de laatste weken opnieuw de wijze hoe wordt omgegaan met kritiek en oppositie met als nieuw dieptepunt het tragische overlijden van Aleksej Navalny. Hoewel wij in het Westen om evidente redenen niet uit zijn op een directe militaire confrontatie wordt het steeds duidelijker dat er meer investeringen in onze defensie noodzakelijk zijn om onze veiligheid en vrijheid te garanderen.**

 De aankomende verkiezingen in de Verenigde Staten en met name de uitlatingen van Donald Trump zaaien onrust in het NAVO-bondgenootschap. Daar waar het gaat om de zogeheten 2%-norm heeft hij echter een punt. ‘Eén voor allen, allen voor één’ werkt nu eenmaal niet als niet iedereen zich aan de afspraken houdt. Sterker nog, dit free ridership geeft voedingsbodem aan twijfel in de VS om zich in transatlantisch verband te blijven inzetten voor vrede en veiligheid op het Europese continent. In deze tijden waarin kracht, eensgezindheid en vastberadenheid binnen de NAVO van groot belang zijn, is deze twijfel absoluut onwenselijk. Een sterkere Europese component met minder verdeeldheid zal zeker een positieve bijdrage leveren. De focus zou mijns inziens niet alleen moeten liggen op initiële militaire capaciteit maar vooral ook op voortzettingsvermogen en resilience van onze samenlevingen in brede zin. Dit lijkt mij een randvoorwaarde voor een geloofwaardige afschrikking.

 Vanuit dit perspectief hoop ik dat in de lopende kabinetsformatie de juiste keuzes worden gemaakt, zodat Nederland niet alleen gaat voldoen aan de afgesproken 2%- norm, maar dat ook onze steun aan Oekraïne overeind blijft. Terwijl op het moment van schrijven het formatieproces in een tweede informatieronde is beland, gaan de ontwikkelingen op het gebied van de invoering van een nieuw pensioenstelsel gewoon door. Reden voor onze vereniging om een Themadag Pensioenen te organiseren, die inmiddels heeft plaatsgevonden op 20 februari jongstleden. In de aanwezigheid van een 50-tal leden werd door onze gastsprekers John Kerstens (Voorzitter Koepel Gepensioneerden, waar de KVEO lid van is) en Alfred Kool (Algemeen Bestuurslid van het ABP) de stand van zaken en de voorliggende keuzes nog eens uitvoerig toegelicht. Ook was er in een forumdiscussie de gelegenheid voor het stellen van vragen. Ik hoop dat deze sessie, inclusief de communicatie daaromtrent, ertoe heeft bijgedragen dat u beter bent geïnformeerd.

 
> Het zal wel even duren voordat iedereen individueel precies weet wat er met zijn of haar pensioen gaat gebeuren

 De eerstvolgende mijlpaal zal het Transitieplan zijn. De Pensioenkamer heeft ons, net als andere belangenverenigingen van gepensioneerden, uitgenodigd voor een zitting in het kader van het ‘hoorrecht’. Deze staat gepland op 28 maart (ervan uitgaande dat we het plan tijdig ontvangen). Daar gaan we natuurlijk gebruik van maken. Het zal echter nog wel even duren voordat ook iedereen individueel precies weet wat er met zijn of haar pensioen gaat gebeuren. Uiteraard blijven wij ons inzetten voor uw belangen en zullen wij u op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Het lijkt mij gepast om ook hier nogmaals mijn dank uit te spreken voor beide sprekers, maar vooral ook voor de organisatie vanuit het bestuur en de Commissie Pensioenen en Uitkeringen. Well done! Rest mij u wederom veel leesplezier toe te wensen met deze editie 12 van Eervol.


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/de-gewenste-defensiebijdrage-en-het-nieuwe-pensioenstelsel.md)

## Fijne feestdagen en een gelukkig en gezond 2024!

**Op het moment dat ik deze bijdrage schrijf loopt het jaar 2023 op zijn eind. De verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn net achter rug en u heeft inmiddels kennis kunnen nemen van de uitslag. De ‘kaarten zijn opnieuw geschut’ en het formatieproces is gestart. Dat zal niet makkelijk zijn met deze uitslag. Bovendien zullen veel ‘oude garde’ politici deze keer niet terugkeren. Er treedt een nieuwe generatie aan die voor grote uitdagingen komt te staan. Dan denk ik aan al die onderwerpen die we dagelijks in het nieuws zien zoals de oorlogen in Oekraïne en Gaza, huisvesting, migranten, milieu, zorg, armoedebestrijding, inflatie, etc.**

 Zonder compleet te willen zijn, is het duidelijk dat onze nieuwe regering, in welke samenstelling dan ook, moeilijke keuzes zal moeten maken die ons allemaal aangaan. Ik wens ze veel wijsheid en hoop dat de belangen van de oudere generatie niet worden ondergesneeuwd. Dat laatste onderstreept overigens de reden om lid te zijn/ worden van onze vereniging, die zich zal blijven inzetten voor uw belangen. Afgelopen jaar is een intensief jaar voor de KVEO geweest. Naast een visie op de toekomst, waarover ik u in Eervol 10 heb geïnformeerd, is er in 2023 veel gebeurd. Daarbij is niet alles zichtbaar voor u als lid, want veel speelt zich af achter de schermen. Denk daarbij aan: het verbeteren van onze administratieve organisatie, het archief, de communicatie (incl. website en onze periodiek Eervol) en ook op financieel gebied hebben we de zaken goed op orde.

 Voor ons pensioen was, naast de ontvangen indexatie, de politieke instemming met de Wet Toekomstige Pensioenen (Wtp) het meest markant. Na jaren van voorbereiding, discussie en afstemming is er eindelijk een besluit. Toch zijn er nog steeds een aantal politieke partijen die tegen het voorstel zijn of wijzingen willen aanbrengen. In de formatie moet duidelijk worden of daar politieke steun voor is. Ook bij ongewijzigd of beperkt gewijzigd beleid, moet er nog een zgn. ‘veegwet’ komen, waarin aanpassingen kunnen worden gedaan. Voldoende stof voor ons bescheiden pensioenteam om ook daar weer hun tanden Peter Dohmen in te zetten om onze belangen in de toekomst zo goed mogelijk af te dekken. Momenteel werken we aan een Themadag Pensioenen, die gepland staat op 20 februari 2024, om u nader te informeren.

 
## *Zonder uw bijdrage kan de KVEO niet bestaan*

 Dit alles was natuurlijk niet mogelijk zonder de inzet van vele vrijwilligers: of dat nu in een bestuursfunctie was, of in de rol van (plv) Rayonofficier, of als actief deelnemer aan een van de vele KVEO-initiatieven. Ik dank u voor uw aanhoudende inzet. Zonder uw bijdrage kan de KVEO niet bestaan. Ik hoop dat ik ook volgend jaar weer op uw steun mag rekenen.

 Met de kerstdagen voor de deur, wil ik u allen, samen met uw dierbaren, fijne feestdagen toewensen, een goed uiteinde en vooral veel geluk en gezondheid in 2024. Afgelopen jaar hebben we samen met de Rayonofficieren nagedacht over saamhorigheid en eenzaamheidsbestrijding. Daarbij denk ik in het bijzonder aan hen die een van hun dierbaren hebben verloren of door medische perikelen kwaliteit van leven hebben moeten inleveren. Wellicht doet zich rondom de feestdagen hier of daar de gelegenheid voor om aandacht te geven aan iemand die het moeilijk heeft of alleen is. Een opfleurend kaartje, een telefoontje of een bezoekje kan voor hen misschien wat licht brengen in deze donkere dagen.


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/fijne-feestdagen-en-een-gelukkig-en-gezond-2024.md)

## Visie bestuur op de toekomst van de KVEO

**In de eerste helft van dit jaar hebben zich de nodige wisselingen voorgedaan in het bestuur van onze vereniging. Dat is altijd een goed moment om met elkaar even ‘een pas op de plaats’ te maken om te bekijken hoe het gaat met onze vereniging en waar we de komende periode extra aandacht willen geven. Natuurlijk hebben we daarbij ook handig gebruik gemaakt van verkenningen en analyses die door onze voorgangers in het laatste decennium zijn uitgevoerd: het wiel hoeft immers niet opnieuw te worden uitgevonden!**

 Peter Dohmen

 Wat ons opvalt, is dat er vooral in de laatste jaren veel vooruitgang is geboekt op het gebied van onze administratieve organisatie, onze communicatie & informatievoorziening. Voorbeelden hiervan zijn de recent geactualiseerde statuten en het huishoudelijk reglement maar ook onze nieuwe website met een meer professionele uitstraling. Ook over onze periodiek EERVOL ontvangen we met regelmaat enthousiaste reacties. Op het pensioengebied wordt er goed samengewerkt met andere gelijkgestemde belangenverenigingen hetgeen ons de mogelijkheid biedt om ondanks onze relatief kleine omvang, toch onze stem krachtig te laten horen. De verworven positie in het Verantwoordingsorgaan van het ABP en het voorzitterschap van de Federatie Onafhankelijk Gepensioneerden (FOG) zijn daar voorbeelden van. Laten we in dit rijtje van positieve punten vooral de rayons, ons breed vertakte sociaal netwerk, niet vergeten. Hier worden vele initiatieven ontplooid die ons als leden de gelegenheid biedt om elkaar onder informele omstandigheden te ontmoeten en vriendschappelijke en collegiale contacten te onderhouden. Tenslotte kunnen we zeer tevreden zijn met onze financiële situatie en dat, in vergelijking met andere verenigingen, met een relatief lage contributie. Dit verdient waardering voor al die leden die zich hier de afgelopen decennia voor hebben ingezet: chapeau!

 Er zijn echter ook wel een aantal zaken die ons zorgen baren. Om met de deur in huis te vallen, de ontwikkeling van ons ledenbestand is zorgwekkend. Dit gaat gestaag achteruit en we zien onvoldoende nieuwe aanwas. Een onderwerp dat niet nieuw is en waar we al jaren aan werken om het tij te keren, met onvoldoende succes. Er ontstaat ondanks alle investeringen in communicatie en deelname aan events, een (naams-) onbekendheid. Ook dit helpt niet om nieuwe leden te enthousiasmeren om lid van onze vereniging te worden. Ook van onze voormalig werkgever is weinig hulp te verwachten, zolang deze zich beperkt voelt door de AVG en ons geen toegang geeft tot potentiële nieuwe leden. Verder zien wij dat de gemiddelde leeftijd van ons leden- Peter Dohmen bestand steeds verder stijgt. Hoge leeftijd introduceert nieuwe uitdagingen. Een grotere zorgbehoefte waar ons zorgstelsel niet op is voorbereid. Een toenemend risico van sociaal isolement en vereenzaming (zie artikel Wim Frankenmolen in Eervol 9) en de uitdaging om de aansluiting niet te verliezen met de verdergaande digitalisering van de samenleving. Naast de inzet op het gebied van een waardevast pensioen, ligt hier wellicht ook een bescheiden taak voor de vereniging.

 Bovenstaande overwegingen waren voor het bestuur leidend om te komen tot een visie op de toekomst. Deze is verwoord in een aantal ontwikkellijnen, waarvan ik de belangrijkste hier kort wil aanstippen. Het zal geen verrassing zijn dat de aandacht voor het teruglopend ledenbestand als eerste is genoemd. Ondanks dat we hier de afgelopen jaren weinig succesvol zijn geweest, blijven we ons hiervoor inzetten.

 Het tweede aandachtspunt is het zekerstellen van de kennis op het gebied van pensioenen en uitkeringen voor de langere termijn. Op dit moment is dat goed geregeld, maar we verwachten dat door de invoering van de Wtp (het zgn. ‘invaren’) er een groter beroep op onze expertise zal worden gedaan. En, daarnaast moeten we ook tijdig zorgen voor nieuw en jonger ‘bloed’ om de continuïteit op langere termijn zeker te stellen. Inmiddels hebben we, onder leiding van ons bestuurslid Pensioenen Abel Nijdam, een Commissie Pensioenen & Uitkeringen ingesteld. Deze is op zoek naar mensen met kennis om hen te ondersteunen in deze belangrijke maar vooral complexe taak.

 Het derde aandachtspunt betreft meer aandacht voor saamhorigheid en eenzaamheidbestrijding. In het verlengde van het artikel van Wim Frankenmolen gaan we als bestuur in gesprek met de rayonofficieren om te bezien hoe zij de situatie inschatten en of we mogelijkheden zien om onze bijdrage op dit gebied te kunnen verbeteren en vooral meer te richten op (oud) collega’s die het moeilijk hebben.

 Als laatste willen we ook nog eens nadenken over hoe we de aantrekkelijkheid van de vereniging zouden kunnen vergroten. Het gaat daarbij vooral om niet-materiële dienstverlening. Daarbij kan o.a. worden gedacht aan voorlichtingsessies op het gebied van het nieuwe pensioenstelsel, erfrecht, levenstestament, etc. Het creëren van een ambitie is één, maar het realiseren daarvan is twee en afhankelijk van vele invloeden en omstandigheden. Dat neemt niet weg dat we als bestuur ons hiervoor zullen inzetten. We zullen de nodige initiatieven ontplooien om inhoud te geven aan deze ‘ontwikkellijnen’. Met alleen activiteit in het bestuur komen we er niet. Ook de bijdragen van de rayons en vooral ook van individuele leden kunnen uiteindelijk het verschil gaan maken. Uiteindelijk is de vereniging een zaak van ons allen.

 Tot zover mijn bijdrage. Ik wens u veel leesplezier in de oktober editie van [EERVOL](https://kveo.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=5:eervol&catid=60:eervol&Itemid=169).

  


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/visie-bestuur-op-de-toekomst-van-de-kveo.md)

## Dat smaakt naar meer voor de toekomst

> Op 18 april heeft de Algemene Vergadering (AV) ingestemd met mijn voorgestelde benoeming als voorzitter van de KVEO. Een eervolle functie die ik met veel enthousiasme ga invullen. Ik dank de vergadering voor het vertrouwen en zal mij inzetten om de belangen van de vereniging en onze leden zo goed mogelijk te behartigen.
> 
>  Peter Dohmen.

 Inhoudelijk was ik onder de indruk van de zorgvuldige voorbereiding en de kwaliteit van de ingebrachte stukken: complimenten voor ons secretariaat! Dit maakte het eenvoudig voor de vergadering om in te stemmen met de voorgelegde besluiten. Zonder op de details te willen ingaan, waren de belangrijke elementen natuurlijk de décharge van het bestuur ten aanzien van het gevoerde beleid over het afgelopen jaar en de instemming met de plannen en de begroting voor het komende jaar. Daarmee ligt er een uitstekende basis voor een nieuw bestuursjaar. Ik wil mij dan ook nogmaals aansluiten bij de woorden van ons erelid Fred Hoogeland, die namens de vergadering het bestuur bedankte voor hun inzet en uitstekende werk. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar onze aftredende voorzitter Marcel Celie, die deze functie voor maar liefst acht achtereenvolgende jaren heeft vervuld. Onder luid applaus heb ik hem bedankt voor zijn bewezen diensten. Ik ben blij dat dit geen definitief vertrek van Marcel uit het bestuur impliceert, want hij heeft aangegeven de functie van penningmeester op zich te willen nemen en de leden stemden in met zijn herbenoeming tot bestuurslid.

 Meer informatie over de AV kunt u lezen in het artikel van Wouter van Straten in [EERVOL](https://kveo.nl/index.php?Itemid=169) 9. Ik volsta even met deze duiding met expliciete verwijzing naar het goedgekozen en boeiende betoog van kolonel b.d. prof. dr. Eric Vermetten over posttraumatische stressstoornis (PTSS). Een belangrijk onderwerp voor vele collega’s die gedurende hun actieve diensttijd aan emotioneel belastende missies hebben deelgenomen en daar achteraf hinder van ondervinden. 

 Nog los van de AV was alleen dit onderwerp al de moeite waard om deel te nemen aan dit KVEO-initiatief. 

 
> Dat smaakt naar meer voor de toekomst.

 Tenslotte nog een korte vooruitblik. Op het gebied van de nieuwe pensioenwet (Wtp) zijn nu alle ogen gericht op de Eerste Kamer (EK). De verwachting is dat de behandeling nog vóór de wijziging van de samenstelling van de EK, als gevolg van de recente provinciale statenverkiezing, zal plaatsvinden. Dat zou dan kunnen leiden tot een instemming met de nieuwe wet. Achter de schermen is het bestuur en onze werkgroep Pensioenen druk bezig met het zekerstellen van uw belangen. Dat doen we richting Parlement en Pensioenkamer via de Koepel Gepensioneerden (waar de KVEO lid van is) en samen met andere belangenverenigingen via de Federatie Onafhankelijke Gepensioneerden (FOG) richting het Verantwoordingsorgaan ABP. Het zgn. ‘hoorrecht’ is hier het sleutelwoord. Dit moet ervoor zorgen dat de te nemen besluiten (mede) aan ons worden voorgelegd, zodat wij onze visie kunnen inbrengen. Het bestuur is van mening dat dit hoorrecht ook van toepassing is op de vertaling van de Wtp naar de specifieke situatie van militairen. Daarvoor wordt er momenteel een KVEO position paper opgesteld en wordt er contact gezocht met de sociale partners, waaronder onze voormalige werkgever, teneinde de dialoog te starten. In [EERVOL](https://kveo.nl/index.php?Itemid=169) 9 treft u hierover meer relevante informatie aan en uiteraard houden we u op de hoogte van verdere ontwikkelingen.

 Peter Dohmen  
Voorzitter KVEO


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/dat-smaakt-naar-meer-voor-de-toekomst.md)

## Even achterom kijken

![Even achterom kijken](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

> Er is aan het bestuur van de KVEO al meerdere malen gevraagd: “welke resultaten behalen jullie eigenlijk want daar horen we niks van”. Wellicht is het daarom een mooie gelegenheid eens te laten zien welk resultaat de vereniging afgelopen jaar heeft bereikt.

 Het begint op 1 juli afgelopen jaar als we voor de eerste keer in jaren te horen krijgen dat er weer (gedeeltelijk) geïndexeerd wordt. Onze pensioenen gaan met terugwerkende kracht tot 1 januari 2022 met 2,39 % omhoog. In december volgen we met veel belangstelling welke kant het uitgaat met de pensioenen. Het Pensioenfonds Zorg en Welzijn maakt bekend dat hun pensioenen per 1 januari 2023 met 6 % omhoog gaan. Het ABP staat er iets beter voor dus we denken dat onze pensioenen een tikje hoger zullen eindigen. Groot is dan ook de opluchting dat onze mensen in het Verantwoordingsorgaan van het ABP er uiteindelijk bijna 12 % verhoging weten uit te slepen. Weliswaar is de achterstand van bij 20 % nog niet helemaal ingehaald maar er zijn wel flinke stappen voorgezet.

 Alle waardering daarom voor onze mensen in het Verantwoordingsorgaan ABP die dit mooie resultaat hebben weten te behalen; niet alleen voor ons maar ook voor al die andere gepensioneerden bij het ABP. Het tweede resultaat dat we hebben kunnen bereiken is dat de Tweede Kamer de Wet Toekomst Pensioenen heeft aangenomen. De Koepel Gepensioneerden heeft zich mede namens ons zich geweldig ingezet om deze nieuwe pensioenwet aangepast te krijgen naar onze wensen. Naar verwachting zal deze wet vóór de verkiezingen van Provinciale Staten aangenomen kunnen worden door de Eerste Kamer. Maar niet te vroeg juichen want we weten dat enkele oppositiepartijen er alles aan zullen doen om de invoering te vertragen of zelfs uit te stellen. We blijven het echter betreuren dat we het niet voor elkaar hebben kunnen krijgen om ruim een miljoen ZZP’ers te verplichten om een pensioen op te bouwen. Dit kan over twintig of dertig jaar tot grote maatschappelijke ongelukken leiden. We zijn in elk geval verheugd dat enkele uitgangspunten in de nieuwe wet expliciet zijn vastgelegd; solidariteit op het gebied van nabestaandenpensioen en het zogenaamde “langlevenrisico”.

 Als de nieuwe wet is bekrachtigd met de handtekening van de koning zijn we er nog niet. Want de invoering zal nog enkele forse uitdagingen met zich meebrengen zoals Marcel Celie een evenwichtige verdeling van het vermogen van het ABP (460 miljard euro) over alle leeftijdsgroepen en zeggenschap niet alleen voor de werkenden maar ook voor de gepensioneerden. Dat is de reden dat we als KVEO niet hebben afgewacht tot het bestuur van het ABP met voorstellen komt. We hebben namens onze leden een brief gestuurd naar de Pensioenkamer en het bestuur van het ABP waarin we voorstellen doen hoe naar onze mening het vermogen evenwichtig kan worden verdeeld en hoe wij zien dat invulling gegeven moet worden aan het “hoorrecht” van gepensioneerden. De verenigingen van gepensioneerden van de politie, Rijkswaterstaat, Schiphol en het Loodswezen hebben zich in soortgelijke bewoordingen ook gericht tot het bestuur van het ABP. We hopen dat onze zusterverenigingen zich ook bij ons aansluiten.

 Eén ding hebben we in elk geval al bereikt; alle gepensioneerden krijgen eenzelfde wijziging van hun pensioen en dus niet de ene leeftijdscategorie meer dan de andere. Vooral voor onze 85+ leden is dit positief omdat zij een groter risico lopen dan jongere gepensioneerden. Waar we ons ook hard voor gaan maken is dat organisaties van gepensioneerden vanaf het begin actief worden betrokken bij de overgang naar het nieuwe stelsel. Dat weegt des te zwaarder omdat in de nieuwe wet het individuele bezwaarrecht is opgeschort.

 Daarnaast zullen we ons extra gaan inzetten om betrokken te worden bij besluitvorming als er gebruik gemaakt moet worden van het buffervermogen bij tegenvallen economische resultaten. Het komende jaar zullen we ons verder gaan inzetten op eenzaamheidsbestrijding en ouderenzorg in algemene zin. We kunnen dat als bestuur niet op ons eentje; daar hebben we elkaar als leden van onze vereniging voor nodig. Voor u het vergeet; als u op 18 maart gaat stemmen voor Provinciale Staten en de Waterschappen, bedenk dan dat uw stem ook van invloed is op de toekomstige samenstelling van de Eerste Kamer en dus op uw toekomstig pensioen.

 Marcel Celie


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/even-achterom-kijken.md)

## Framing

![Framing](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

Framing of denkraam is een overtuigingtechniek in de wereld van de communicatie waarbij woorden en beelden zo worden gekozen dat de lezer of de kijker de wereld vanuit een bepaald perspectief bekijkt. In de politiek, de media en de journalistiek wordt ditinstrument veelvuldig gebruikt om de manier waarop we naar de werkelijkheid kijken te beïnvloeden. De metafoor “aanrechtsubsidie” had niets te maken met het subsidiëren van aanrechten maar alles met de algemene heffingskorting en daarmee de gelijkberechtiging van man en vrouw en de belastingwetgeving. Het frame wordt een bril waardoor bepaalde informatie wel of andere informatie juist niet wordt gezien. Daarmee wordt dus de mening van de lezer of kijker bewust beïnvloed.

 Ik wil met een paar voorbeelden laten zien wat de gevolgen kunnen zijn als we bepaalde informatie niet laten zien.

 Bij de aanpak van de stokstofproblematiek is alle aandacht gefocust op het terugdringen van de veeteelt (varkens en koeien) omdat deze ammoniak uitstoten waadoor de bodem verzuurt en grote gevolgen heeft voor de natuurgebieden met een voedselarme bodem. Ik denk dat eenieder het wel eens is het feit dat we de uitststoot van ammoniak moeten beperken maar waarom alleen aandacht voor de varkens en de koeien in de omgeving van Natura 2000 gebieden. Dit is framing; alle aandacht schenken aan de negatieve gevolgen van de mest van varkens en koeien maar met geen woord spreken over de uitststoot van ammoniak van honderdduizenden honden en katten. Alsof die geen ammoniak uitstoten. Over paarden horen we so wie so al niks; ook die komen voor in de buurt van Natura 2000 gebieden. Blijkbaar is er in de dierenwereld gezien vanuit het mensenoog een bepaalde pikorde waar koeien en varkens onderaan staan.

 Een onderwerp dat ons na aan het hart ligt; het voormalig Nederlands Indië. In het onderzoek dat is uitgevoerd naar het optreden van Nederlandse militairen in het voormalig Nederlandse Indië is – terecht – veel aandacht geschonken aan de rol van de militairen. Maar het is opvallend dat in de media -zowel geschreven als beeld – de rol van de toenmalige politici niet of nauwelijks aan de orde is gekomen. Bij het NPO 1 journaal, Nieuwsuur, landelijk bekende kranten als de Volkskrant wordt in de berichtgeving over dit onderwerp de naam van de toenmalige vice- premier en later premier Willem Drees nergens genoemd.

 Terwijl de premier als primus inter pares toch uiteindelijk politiek verantwoordelijk was voor alles wat in Nederlands Indië plaatsvond. Alleen op de radio NPO 1 is zijn naam wel vernoemd. Ook dit is framing.

 Het laatste voorbeeld is de klimaatdiscussie. We constateren met zijn allen dat ons klimaat verandert; zeer zeker de laatste jaren stijgt de gemiddelde temperatuur meer dan normaal gesproken mag worden verwacht met alle negatieve gevolgen van dien. In de media wordt de indruk gewekt dat deze temperatuurstijging een direct gevolg is van menselijk handelen; CO2 uitstoot door energie verbruik is daarvan één van de belangrijkste. Waar je nauwelijks iets van hoort dat er meerdere oorzaken zijn van de temperatuurstijging die niet door de mens zijn te beïnvloeden. De vorig jaar overleden Utrechtse hoogleraar en sterrenkundige Kees de Jager heeft veel gepubliceerd over de invloed van de zon op onze aarde. Hij heeft daarbij aangegeven dat vooral de toenemende lichtgevendheid van de zon (luminositeit) invloed heeft op de temperatuur op aarde.

 Het gevolg van framing is dat we over belangrijke onderwerpen slechts beperkte informatie krijgen en/of dat ons belangrijke informatie wordt onthouden. Van ons als burgers wordt verwacht dat wij ons over de grote problemen die spelen is ons land en in de wereld zelfstandig een afgewogen mening vormen. Dat vraagt echter om eerlijke, transparante en volledige informatie van diegenen die ons van die informatie voorzien; media, politici en journalistiek. Maar het vraagt ook van ons een bepaalde kritische houding in de wijze waarop wij kennis nemen van wat geschreven wordt of op radio en televisie wordt gepresenteerd. Wellicht als tip: stel u zelf af en toe de vraag als u de krant hebt gelezen of het NPO journaal hebt gezien.

 “Wat hebben ze gezegd maar vooral wat hebben ze niet gezegd”.

 Marcel Celie, voorzitter


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/framing.md)

## Blik op Oekraïne

![Blik op Oekraïne](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

De afgelopen maanden is er geen dag voorbijgegaan of de oorlog in Oekraïne was in het nieuws. Vanuit onze vorige professie neem ik aan dat velen van onze leden deze oorlog of speciale militaire operatie zoals de Russen die noemen met veel belangstelling hebben gevolgd. Laten we daarom deze inval in de Oekraïne eens van verschillende manieren benaderen.

 Allereerst van de Russische kant. Met de val van de Berlijnse muur in 1989 en de het daaropvolgende uiteenvallen van de Sovjet-Unie, is de invloed van Rusland sterk afgenomen. Veel voormalige Warschaupact-staten als Polen, Hongarije en Roemenië werden lid van de Europese Unie en van de NAVO. Rusland dat zich door de eeuwen heen altijd al slachtoffer heeft gevoeld van westerse invallen (Napoleon, Hitler) voelde deze uitbreidingen van de NAVO als een directe bedreiging van haar veiligheid. Naar het westen toe had ze één betrouwbare buurstaat als buffer (Belarus) maar die andere bufferstaat (Oekraine) kwam steeds meer onder invloed van het Westen (lees Amerika) en daar moest iets aan gebeuren, eventueel onder het mom van bescherming van de belangen van Russische burgers in Oekraïne. Want wat wel lukte in 2014 met de verovering van de Krim, waardoor de strategische belangrijke (warm water) marinehaven Sebastopol en de regio’s Donetsk en Luhansk in Russische handen kwamen, moest het deze keer toch ook lukken. Immers in 2014 had het Westen ook niets gedaan.

 Maar hier maakte Poetin een strategische denkfout: zowel de EU als de NAVO traden eensgezind op (m.u.v. wellicht een enkel land als Hongarije en Turkije) en lieten zich niet chanteren door de Russische gas- en oliedruk. Het optreden van de Russen is wellicht begrijpelijk, maar daarom hoeven wij er nog geen begrip voor te hebben.

 Schending van de territoriale integriteit van Oekraïne is een flagrante schending van alle normen van het internationaal recht en de leiders van Rusland moeten daarover verantwoording afleggen. Stel dat het Westen niets had gedaan, dan waren de reacties van Rusland op langere termijn voorspelbaar geweest. De Russische minderheden in Moldavië, Estland, Letland en Litouwen moesten natuurlijk ook beschermd worden en Rusland had toch het “recht” om een weg over land te hebben naar de historische belangrijke haven Kaliningrad, ook al zou daarmee de integriteit van het grondgebied van Polen of Litouwen worden geschonden. Het enige dat het Westen zich mag aan- rekenen is waarom het niets heeft gedaan toen Rusland in 2008 Georgië binnen viel en in 2014 Oekraïne met de verovering van de Krim en de gebieden Donetsk en Luhansk.

 Als we kijken naar de militaire kant van deze oorlog, dan vallen ons de schellen van de ogen. Die machtige kernmacht Rusland bedient zich van tactieken zoals Frederik Hendrik die bij ons gebruikte tijdens de 80- jarige oorlog en zoals die werden gebruikt tijdens de Eerste Wereld– oorlog: belegering en massaal gebruik van artillerie. Waar we wellicht hadden verwacht dat hier de modernste wapensystemen zouden worden gebruikt bleek dat de T-72 tank niet opgewassen tegen de (westerse) anti- tankwapens en dat de artillerie en de kruisraketten zeer onnauwkeurig en onbetrouwbaar waren. En waar was de Russische luchtmacht? Die MIG-29 die was technologisch toch gelijkwaardig aan de Amerikaanse F-16 of F-15? Daar komt nog bij dat het organisatievermogen en de logistieke ondersteuning van de grondtroepen van de Russen ver beneden het westerse verwachtingsniveau bleven.

 Als hopelijk over een aantal weken deze oorlog eindigt met een staakt het vuren of een overwinning voor de Oekraïne blijven er onder de streep alleen maar verliezers over. Een land als Oekraïne dat vele (jonge) mensen onnodig heeft verloren en een land dat (met steun van het Westen) heropgebouwd moet worden. Rusland wiens imago ernstig geschaad is, in de komende jaren als politiek onbetrouwbare staat bekend zal staan en economisch gezien aan de grond zit nu vrijwel alle inkomsten uit gas en olie weg zijn gevallen. Vanuit het Westen zal Rusland niet kunnen rekenen op steun bij zijn “slachtofferrol”. Op langere termijn blijft het echter een potentiële brandhaard want Rusland zal ook in de toekomst een land zijn met niet erkende grenzen en dus een bron van mogelijke conflicten. Wellicht een klein lichtpuntje bij deze oorlog: er is inmiddels een breed draagvlak in Nederland dat er in de komende jaren flink geïnvesteerd moet worden in het defensieapparaat.

 Marcel Celie, voorzitter


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/blik-op-oekraine.md)

## Pensioenwet

![Pensioenwet](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

Met de behandeling van de nieuwe pensioenwet in de Tweede Kamer wil het maar niet opschieten. En er is haast bij geboden want deze regering heeft weliswaar een meerderheid in de Tweede kamer maar in de Eerste Kamer is ze afhankelijk van enkele oppositiepartijen (PVDA en Groen Links). Met de verkiezingen van Provinciale Staten op 15 maart 2023 en daarvan afgeleid een mogelijk andere samenstelling van de Eerste Kamer, zijn alle partijen die achter het nieuwe pensioenstelsel staan gebaat bij een spoedige afhandeling van de nieuwe wet. Want waar ging het ook weer om?

 Sinds 2010 wordt er overlegd over een nieuw pensioenstelsel. Het huidige stelsel gebaseerd op een uitkeringsovereenkomst (pensioen is 70% van het laatst genoten of gemiddeld inkomen) past niet meer in deze tijd. De pensioenfondsen moeten grote reserves aanhouden om de pensioenen te garanderen, er is het risico na niet-indexeren bij lage rentes en het systeem van doorsneepremie (waarbij werkenden allemaal hetzelfde premiepercentage betalen en gelijk rechten opbouwen) past niet meer in deze tijd. We hebben het afgelopen jaren gezien; het geld klotste tegen de muren van de pensioenfondsen maar ze mochten niet indexeren vanwege de lage rente.

 Iedereen was dan ook buitengewoon verheugd toen in 2019 de sociale partners (vakbonden, werkgevers en regering) een nieuw pensioenakkoord sloten. De kern is dat iedereen in de toekomst een pensioen krijgt dat gebaseerd op de totaal betaalde premie en de opbrengsten van de beleggingen. Dit moest snel worden omgezet in een wet zodat deze snel door beide kamers kon worden geloodst. Appeltje eitje dus! Maar daar waar het pensioenakkoord een akkoord is van de polder moet de pensioenwet een akkoord worden van de coalitiepartners met steun van enkele oppositiepartijen. Dit blijken in de praktijk toch echte twee verschillende zaken te zijn. Daar spelen enkele zaken een rol.  
Allereerst er zijn partijen (PVV< SP) die er alles aan proberen te doen de behandeling van de wet zoveel mogelijk te vertragen zodat de behandeling in de Eerste Kamer over de datum van maart 2023 wordt getild. Een nieuwe Eerste Kamer met een andere samenstelling; grote kans dat de nieuwe eerste Kamer tegen de nieuwe pensioenwet stemt. Alle vertragingstechnieken uit het Congres van de Verenigde Staten worden nu in de Tweede Kamer toegepast.

 Dan zijn er politieke partijen die lijken op een jong stel die al jarenlang verkering hebben maar nu de huwelijksdatum nadert zich afvragen: heb ik wel de juiste keuze gemaakt en willen terugkeren op hun schreden. Die gaan allerlei risico’s benoemen die aan het nieuwe stelsel verbonden zijn en om zekerheden vragen. Deze partijen vergeten vaak dat zekerheden heel veel geld kosten en dat aan het oude stelsel ook veel risico’s zaten. Denk bijvoorbeeld aan indexeren en hoge inflatie zoals we thans hebben.

 
> Zekerheden kosten heel veel geld en aan het oude stelsel kleefden ook veel risico’s

 Maar het belangrijkste is misschien wel het vertrouwen in de overheid inclusief het parlement. We hebben dit inmiddels bij meerdere dossiers gezien (stikstofproblematiek, toeslagenaffaire, Groningse aardgasschade etc.) en het wantrouwen leeft breed in de Nederlandse gemeenschap. We zien dat minister Carola Schouten van armoedebeleid, participatie en pensioenen er alles aan doet om het vertrouwen te herstellen bij dit pensioendossier. Maar ook de leden van de Tweede Kamer kunnen er ook iets aan doen dit vertrouwen te versterken door in het pensioendossier te gaan voor het landsbelang op lange termijn en niet voor het partij of persoonlijk belang op korte termijn.

 Misschien dat het in 2023 nog wat wordt. Laat ons in 2023 in elk geval naar elkaar omkijken want velen onder ons zouden wellicht eens met u een praatje willen hebben b.v. over het pensioendossier. Daarom wens ik u en de uwen namens het bestuur van de KVEO prettige feestdagen en een voorspoedig 2023.  
We vertrouwen er op dat we in 2023 perspectief krijgen op een koopkrachtiger pensioen. Wij zullen ons in elk geval in 2023 daarvoor gaan inzetten ondanks de iets hogere contributie.

 Marcel Celie


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/pensioenwet.md)

## Hoe Indonesiërs terugkijken op de koloniale periode

![Hoe Indonesiërs terugkijken op de koloniale periode](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

Afgelopen zaterdag (15-01-2022) stond in de Volkskrant een item met de resultaten van een onderzoek hoe Indonesiërs terugkijken op de koloniale periode onder Nederlands gezag. Dit onderzoek loopt vooruit op de resultaten van het Meerjarig Indië Onderzoek (MJO) dat op 17 februari officieel zal worden gepresenteerd. Ook in andere berichten wordt hierop reeds vooruitgelopen. Zo heeft Amsterdam University Press al 12 publicaties aangeprezen waarin ze een voorschot nemen op de resultaten van het officiële MJO. Deze voorpublicaties leiden tot verontwaardiging en vragen, niet alleen bij de Indië-veteranen maar ook bij hun nabestaanden.

 Laat ons vooropstellen dat we de feiten van het optreden van Nederlandse militairen niet aanvechten. Wat we willen benadrukken is dat deze feiten moeten worden gezien in de bredere context van de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië; de militaire zijde maar vooral ook de politieke en juridische kant van deze strijd.

 In de onafhankelijkheidsstrijd hebben vele partijen een rol gespeeld; Japanse militairen, Britse militairen, Indonesische jongeren (pemoeda’s) en ook Nederlandse militairen. En niet te vergeten de rol die Soekarno heeft gespeeld tijdens de Japanse bezetting. Dat de huidige Indonesiërs het geweld dat de pemoeda’s hebben gebruikt tegen Nederlanders en Indische Nederlanders ‘als een strijd beschrijven’ is begrijpelijk vanuit hun optiek maar doet aan de omvang en intensiteit van dit geweld niets af. Dit geweld is vergelijkbaar met het geweld dat onze Geuzen hebben gebruikt bij de onafhankelijkheidsstrijd van Nederland in de Opstand van 1568-1648. Admiraal Lumey heeft op 1 april 1572 Den Briel bevrijd maar onder zijn leiding zijn ook vele onschuldige Nederlanders vermoord waaronder de monniken van Gorkum.

 Belangrijker is nog wie uiteindelijk verantwoordelijk voor het optreden van de Nederlandse militairen in Indonesië zijn. Volgens onze grondwet ligt het oppergezag van de krijgsmacht bij de regering, ook in de periode 1946-1949. De kwestie is of de toenmalige regeringen wel de tijdgeest goed hebben aangevoeld. Koningin Wilhelmina heeft in haar bekende rede van 7 december 1942 al aangekondigd dat “het koninkrijk na de oorlog zal worden gebouwd op een grondslag van volledige deelgenootschap”. Ook het akkoord van Linggadjati (15 november 1946) gaat uit van de Verenigde Staten van Indonesië met de eilanden Java en Sumatra de facto onder Republikeins bestuur. Ook het latere akkoord van Renville had een soortgelijke strekking. Het was de economische noodzaak van de wederopbouw om de band met Nederlands-Indië te herstellen, van rekoloniseren was nooit sprake. Wel hebben de Nederlandse regering en het Nederlandse parlement de tijdgeest niet aangevoeld. Ook zijn diverse resoluties van de Verenigde Naties genegeerd. En we weten hoe dat is inmiddels is uitgewerkt. Maar primair blijft hiervoor de verantwoordelijke partij de Nederlandse regering en het Nederlandse parlement. We weten allemaal dat de toenmalige regering veel goeds voor de Nederlandse bevolking heeft gedaan maar aan hun beleid zat ook een zwarte kant. In dat kader mogen we ook niet het optreden vergeten van de Amerikaanse regering die de ene keer de zijde van Soekarno koos en een volgende keer de zijde van de Nederland afhankelijk wat op dat moment het zwaarste woog; de strijd tegen het communisme versus het idealisme van zelfbeschikking.

 Als vereniging doen wij een beroep op waarheidsvinding en verzoening opdat hiermee een hoofdstuk uit onze geschiedenis kan worden afgesloten. Hiermee doen we recht aan de Indonesiërs maar ook aan de 220.000 Nederlandse militairen die zijn uitgezonden naar Nederlands-Indië en van wie het overgrote deel zich loyaal en naar eer en geweten heeft ingezet en met oog voor de inlandse bevolking. Alleen het optreden van de Nederlandse militairen benadrukken doet zeker geen recht aan de ca. 6.000 veteranen die daar hun leven lieten en aan hun nabestaanden.

 Marcel Celie


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/hoe-indonesiers-terugkijken-op-de-koloniale-periode.md)

## De slager keurt zijn eigen vlees

![De slager keurt zijn eigen vlees](https://kveo.nl/images/portretfotos/marcel_celie.jpeg)

In de komende maanden zal de Tweede Kamer het voorstel van de nieuwe Pensioenwet behandelen. In ons blad hebt u daarover al veel kunnen lezen. Daarbij zal het vooral over voor onze leden zeer belangrijke kwesties gaan als indexatie in de overgangsperiode en het zogenaamde invaren (‘verdeling van het bestaande vermogen over actieve en niet actieve deelnemers’). Waar tot op heden weinig aandacht aan is geschonken is de rol van de spelers in de huidige en nieuwe Pensioenwet, lees werknemers- en werkgeversorganisaties.

 Werkgevers en werknemers zitten met elkaar om de tafel als er wordt gesproken over arbeidsvoorwaarden. Een heikel punt is altijd de te betalen pensioenpremie. Een hogere pensioenpremie betekent namelijk meestal dat er minder ruimte is voor meer nettoloon. Ervan uitgaande dat de loonruimte een gegeven is zitten beide partijen in een spagaat: een hogere pensioenpremie betekent voor de werknemers een lager netto inkomen en voor de werkgevers een hogere afdracht aan pensioenpremie (de werkgevers betalen 70% en de werknemers 30%). We weten hoe de afgelopen jaren de hazen gelopen hebben. Om meer netto loon te kunnen afdwingen voor hun leden hebben de vakbonden er de afgelopen jaren voor gekozen om afspraken te maken voor een lagere pensioenpremie die eigenlijk nodig is om toekomstige pensioenaanspraken te financieren. Dat extra benodigde geld moest maar uit de opbrengst van de beleggingen komen.

 Degenen die om de tafel hebben gezeten bij het maken van de afspraken over de pensioenpremies, zien we ook weer terug in de besturen van de pensioenfondsen. In het Algemeen Bestuur van het ABP zien we – ook in het nieuwe besturingsmodel – naast de drie uitvoerende bestuurders. vier vertegenwoordigers van de werknemers, vier vertegenwoordigers van de werkgevers en drie vertegenwoordigers van gepensioneerden.

 Dezelfde werknemers- en werkgeversvertegenwoordigingen zien we terug in het verantwoordingsorgaan van de pensioenfondsen. In het Verantwoordingsorgaan van het ABP zitten van de 48 leden er 19 namens de werknemers,16 namens de werkgevers en 13 namens de gepensioneerden.

 In huis-, tuin- en keukentaal gesproken: hier keurt de slager zijn eigen vlees. Werknemers en werkgevers maken afspraken over de pensioenpremies, ze voeren deze in meerderheid uit in de besturen van de pensioenfondsen en ze houden er toezicht op via het Verantwoordingsorgaan.

 Nu is vorig jaar de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen van kracht geworden. Wij hebben als vereniging daar ook mee te maken, maar daarover later. Een van de onderwerpen die in deze wet uitdrukkelijk aan de orde komt is belangenverstrengeling. Als een bestuurder een persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is aan het belang van de rechtspersoon, dan mag die bestuurder niet deelnemen aan de besluitvorming over dat onderwerp. Nu is deze wet geschreven voor privé-personen die deel uitmaken van besturen of raden van toezicht, maar de consequentie van dit belangenconflict zou eigenlijk ook moeten doorwerken richting organisaties als vakbonden en werkgeversorganisaties.

 Naar mijn mening is er sprake van belangenverstrengeling als werknemers en werkgevers zowel betrokken zijn bij cao-onderhandelingen en het maken van afspraken over pensioenpremies alsook participatie in besturen van pensioenfondsen en uitvoering van pensioenafspraken plus toezicht op het beleid van deze pensioenfondsen. Dit is in flagrante strijd met de geest en de bedoeling van de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen.

 We vertrouwen er op dat ook dit onderwerp aan de orde komt bij de beraadslagingen in de Tweede Kamer over de nieuwe Pensioenwet. Anders heeft de Kamer (en dus wij) een kans laten liggen.

 Marcel Celie


[Lees meer...](https://kveo.nl/van-de-voorzitter/de-slager-keurt-zijn-eigen-vlees.md)