Toegankelijkheid

Skip to main content

1: De Digitale Adjudant Rapporteert: Waarom AI uw nieuwe stafmedewerker is

De wereld om ons heen verandert in rap tempo. Waar wij vroeger navigeerden op kaart en kompas, wordt de koers tegenwoordig steeds vaker bepaald door algoritmes en data. U hoort de term 'AI' of Kunstmatige Intelligentie vast dagelijks in het nieuws. Vaak in alarmistische zin, soms als wonderoplossing. Maar wat betekent het voor u, als oud-officier? In deze nieuwe reeks artikelen verkennen we AI niet als een ongrijpbaar fenomeen, maar als een nieuw wapensysteem in uw arsenaal: uw persoonlijke Digitale Adjudant.

Als officieren zijn wij getraind in het verwerken van inlichtingen om tot een gewogen besluit te komen. We weten hoe we een staf moeten aansturen: we geven een intentie aan, stellen kaders, en laten de uitvoering over aan specialisten. Precies die vaardigheid maakt u, wellicht onbewust, uitstekend geschikt om met AI om te gaan.

SITREP: Waar staan we nu?

Laten we beginnen met een Situation Report. Wat is AI op dit moment? Vergeet de sciencefictionfilms met robots die de wereld overnemen. De vorm van AI waar we nu mee te maken hebben, zogeheten 'Generatieve AI' (zoals ChatGPT of Microsoft Copilot), kunt u het beste zien als een extreem goed ingelezen, onvermoeibare, maar soms wat naïeve jonge luitenant op uw stafafdeling.

Deze Digitale Adjudant heeft toegang tot bijna alle kennis die ooit op het internet is geschreven. Hij kan in seconden samenvatten, vertalen, analyseren en schrijven. Maar hij mist levenservaring en context. Hij wacht op uw bevelen. Zonder uw leiding doet hij niets. Met uw leiding kan hij bergen werk verzetten.

De Huidige Capaciteiten: Uw Administratieve Ondersteuning

Op dit moment bevinden we ons in de eerste fase van deze technologie. De AI fungeert vooral als tekstverwerker en vraagbaak. Wat kan uw Digitale Adjudant vandaag al voor u betekenen?

  1. Inlichtingen en Analyse: Stel, u ontvangt een complexe brief van de gemeente of een lijvig rapport over pensioenwijzigingen. U kunt dit document aan uw AI geven met de opdracht: "Vat dit samen in helder Nederlands en haal de drie belangrijkste consequenties voor mijn situatie eruit." Binnen enkele seconden heeft u de kern te pakken.1
  2. Logistieke Planning: U wilt een reis plannen naar Normandië, maar u bent minder mobiel dan vroeger. Uw opdracht aan de AI: "Maak een reisplan voor drie dagen Normandië. Focus op de Amerikaanse sector. Randvoorwaarden: hotels moeten rolstoeltoegankelijk zijn en ik wil niet meer dan 200 meter hoeven lopen naar bezienswaardigheden." De AI fungeert als uw G4 (Logistiek) en presenteert een conceptplan.3
  3. Correspondentie: Het schrijven van een lastige e-mail of een bezwaarschrift kost tijd en energie. U geeft de intentie: "Schrijf een beleefde maar dringende brief aan de energieleverancier over de foutieve jaarafrekening." De AI levert een concept, u doet de eindredactie.

Commandovoering: U blijft de Commandant

De kracht van deze technologie ligt in het militaire concept van Mission Command (Opdrachtgerichte Commandovoering). Als u een vage opdracht geeft ("Schrijf iets over pensioen"), krijgt u een vaag resultaat. Geeft u echter een heldere intentie en kaders, dan levert de Digitale Adjudant kwaliteit.

Hierin schuilt ook direct het gevaar. AI kan 'hallucineren': het kan met grote overtuiging feitelijke onjuistheden presenteren. Daarom blijft de OODA-loop (Observe, Orient, Decide, Act) van kracht. De AI helpt bij het observeren en oriënteren, maar u neemt de beslissing en u verifieert de feiten. U bent en blijft de commandant.4

De Toekomst: Van Tekst naar 'Maatje'

We staan aan de vooravond van een nieuwe fase. Waar we nu nog vaak typen op een toetsenbord, verschuift de technologie snel naar spraak en beeld.

  • Fase 1 (Nu): We typen opdrachten en krijgen tekst terug.
  • Fase 2 (Nabije toekomst): We spreken tegen onze computer of telefoon alsof we bellen. De nieuwe 'Voice Mode' van diensten als ChatGPT maakt het mogelijk om een vloeiend gesprek te voeren. U kunt straks tijdens een wandeling discussiëren met uw AI over de Slag bij Waterloo, of vragen stellen over een recept terwijl u in de keuken staat. De drempel van 'digitaal vaardig zijn' verdwijnt; u hoeft alleen maar te kunnen praten.6
  • Fase 3 (Lange termijn): De AI als hoeder van erfgoed. Stelt u zich voor dat u uw oude handgeschreven veldpost uit Nieuw-Guinea aan de AI laat zien. De AI 'leest' het lastige handschrift, zet het om in digitale tekst én kan context geven bij de genoemde locaties en data. Uw herinneringen worden digitaal geborgd voor uw kleinkinderen.8

Uw Opdracht

De KVEO wil u ondersteunen in deze ontwikkeling. Niet omdat het moet, maar omdat het uw zelfstandigheid en wereldbeeld kan vergroten. We gaan u in de komende artikelen stap voor stap leren hoe u deze Digitale Adjudant aanstuurt. We beginnen binnenkort met de basis: 'De Bevelsuitgifte'. Hoe geeft u de juiste commando's (prompts) aan de computer?

Voor nu: wees niet bevreesd voor de technologie. Zie het als een nieuwe rekruut die net is binnengekomen op uw bureau. Hij is slim, hij is snel, maar hij heeft uw leiding nodig.

Heeft u vragen over AI of suggesties voor onderwerpen die u behandeld wilt zien? Mail naar de webmaster.

Bronnen en Verantwoording:

De inzichten in dit artikel zijn gebaseerd op actuele ontwikkelingen in Generatieve AI en vertaald naar de belevingswereld van de KVEO. Voor specifieke toepassingen zoals reisplanning en tekstanalyse is gebruikgemaakt van documentatie over Microsoft Copilot en ChatGPT.

Works cited

  1. KVEO, Koninklijke Vereniging Eervol ontslagen Officieren, accessed November 18, 2025, https://kveo.nl
  2. Van hartslag tot gesprekspartner: AI in het leven van senioren - UP-TO-DATE WebDesign, accessed November 18, 2025, https://www.uptodatewebdesign.com/2025/09/ai-in-het-leven-van-senioren.html
  3. E-healthmonitor 2022: hulp bij digitale zorg vanuit de bibliotheek als onderdeel van het sociaal domein - RIVM, accessed November 18, 2025, https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2022-0155.pdf
  4. Know Thy Enemy: Using AI to Create Digital Enemy Commanders - from MIPB, accessed November 18, 2025, https://mipb.ikn.army.mil/issues/jul-dec-2025/know-thy-enemy/
  5. The Impact Of Artificial Intelligence On The Military Decision-Making Process And Mission Command - The Defence Horizon Journal, accessed November 18, 2025, https://tdhj.org/blog/post/ai-military-decision-making-2/
  6. OpenAI maakt Advanced Voice Mode toegankelijk voor gratis gebruikers - Dutch IT Channel, accessed November 18, 2025, https://www.dutchitchannel.nl/news/597099/advanced-voice-mode-van-openai-voortaan-ook-voor-gratis-gebruikers-beschikbaar
  7. The Democratization of Voice AI and its Adoption by Older Adults - SoundHound AI, accessed November 18, 2025, https://www.soundhound.com/voice-ai-blog/the-democratization-of-voice-ai-and-its-adoption-by-older-adults/
  8. Convert Handwriting to Text - Transkribus AI Software, accessed November 18, 2025, https://www.transkribus.org/handwriting-to-text
  9. AI-hulpprogramma's voor schrijven en -schrijfassistenten | Microsoft 365, accessed November 18, 2025, https://www.microsoft.com/nl-be/microsoft-365/word/ai-writing